Durgical
TR
Uygulama

Amantadin

  • Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)

Parkinson hastalığında, özellikle levodopanın yol açtığı diskinezide yararlı eski bir antiviral. Böbrekle atılır ve livedo retikülarise yol açabilir.

Güncellendi

Hızlı bilgi

Group
Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)
Target
NMDA glutamat reseptörü (kanal poru)
Used for
İlaca bağlı ekstrapiramidal reaksiyonlar · İnfluenza A
Key effects
Baş dönmesi · Livedo retikülaris · Ağız kuruluğu
Monitor
Böbrek fonksiyonu · Mental durum · Ödem
ATC
N04BB01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Etki mekanizması

Şekil, sıçan NMDA reseptörünün porundaki, benzer bir adamantan ilacı olan memantini göstermektedir; amantadin daha zayıf bir NMDA reseptör antagonistidir.

3B hedef: NMDA glutamat reseptörü (kanal poru). PDB yapısı 7SAD (RCSB PDB, kamu malı). Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin

Amantadin zayıf, yarışmasız bir NMDA reseptör antagonistidir ve striatumda dopamin salınımını artırdığı görülmektedir. Bazal gangliyonlarda glutamat sinyalinin bloke edilmesi levodopanın yol açtığı diskineziyi azaltır. Antikolinerjik benzeri etkileri de vardır. Bir antiviral olarak influenza A'nın M2 iyon kanalını bloke ediyordu, ancak dolaşımdaki suşlar artık dirençlidir.

  1. Amantadin NMDA glutamat reseptörlerini bloke eder
  2. Striatal dopamin salınımı artar
  3. Aşırı aktif bazal gangliyon devreleri sakinleşir
  4. Diskinezi ve rijidite azalır

Endikasyonlar

Yan etkiler

Sık

  • Baş dönmesi, uykusuzluk, bulantı
  • Livedo retikülaris (genellikle bacaklarda alacalı cilt)
  • Ayak bileği ve bacak ödemi
  • Ağız kuruluğu, kabızlık, idrar retansiyonu
  • Ortostatik hipotansiyon

Kontrendikasyonlar

  • Amantadine aşırı duyarlılık
  • Tedavi edilmemiş kapalı açılı glokom (kaçınılır); böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği, epilepsi ve psikozda dikkat

Önemli etkileşimler

Antikolinerjik ilaçlar
Daha fazla atropin benzeri etki ve konfüzyon
Memantin ve diğer NMDA antagonistleri
Aditif NMDA blokajı; dikkat
Canlı atenüe (intranazal) influenza aşısı
Aşı virüsüyle olası etkileşim
Alkol ve sedatifler
Daha fazla baş dönmesi, konfüzyon ve hipotansiyon

Neler izlenir

  • Böbrek fonksiyonu (kreatinin klirensi)
  • Mental durum, duygudurum ve intihar düşünceleri
  • Ödem, kilo ve kalp yetmezliği bulguları
  • Bacak cildi (livedo retikülaris)

Uygulama ve güvenlik

  • Parkinson hastalığında aniden kesilmez; azaltılarak kesilir
  • Hızlı salımlı ve uzatılmış salımlı formlar farklı ürünlerdir
  • Uzatılmış salımlı kapsüller genellikle yatmadan önce, diğer formlar her gün aynı saatlerde verilir

Gebelik ve emzirme

İnsan verisi sınırlıdır; gebelikte kullanımı uzman kararıdır.

Hemşirelik bakımı

  • Özellikle yaşlılarda böbrek fonksiyonunu kontrol edin
  • Konfüzyon, halüsinasyonlar ve çökkün duygudurum açısından izleyin
  • Bacaklarda alacalanma ve şişlik olup olmadığına bakın
  • Baş dönmesini önlemek için yavaşça ayağa kalkmayı öğretin

Farmakokinetik

Emilim
Ağızdan iyi emilir
Eliminasyon
Esas olarak idrarla değişmeden; böbrek yetmezliğinde birikir
Yarılanma ömrü
Sağlıklı erişkinlerde yaklaşık 17 saat (geniş aralık); yaşlılarda ve böbrek hastalığında daha uzun

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Amantadin esas olarak levodopa tedavisinin hangi komplikasyonu için kullanılır?

Levodopanın yol açtığı diskinezi.

Amantadin için hangi cilt bulgusu tipiktir?

Livedo retikülaris: bacaklarda, sıklıkla ayak bileği ödemiyle birlikte görülen alacalı, morumsu bir desen.

Amantadin influenza için neden artık önerilmemektedir?

Dolaşımdaki influenza A virüslerinde adamantanlara karşı direnç düzeyi yüksektir.

Böbrek yetmezliğinde doz neden azaltılmalıdır?

Esas olarak idrarla değişmeden atılır ve birikir; toksisite ölümcül olabilir.

İlişkili ilaçlar

İlişkili hastalıklar

← Gruba dön: Dopaminerjik antiparkinson ilaçlar (levodopa ve amantadin)

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: DailyMed - AMANTADINE HYDROCHLORIDE tablet (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); Amantadine: MedlinePlus Drug Information (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2025); Influenza Antiviral Medications: Summary for Clinicians (Centers for Disease Control and Prevention, 2025).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.