Diazepam

Benzodiazepinler
Benzodiazepinler
Yüksek risk
Bu ilaçla yapılan bir hata ciddi zarara yol açabilir: çift kontrol ve protokoller uygulanır.

Anksiyete, alkol yoksunluğu, kas spazmı ve nöbetlerde kullanılan uzun etkili bir benzodiazepin. Kendisi ve aktif metabolitleri günlerce vücutta kalır.

Güncellendi 1 Kas 2026

Hızlı bilgi

Group: Benzodiazepinler
Target: GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi
Used for: Akut alkol yoksunluğu · Status epileptikus · Endoskopi
Key effects: Uyuşukluk ve yorgunluk · Dengesizlik
Monitor: Özellikle IV dozlardan sonra solunum
ATC: N05BA01

Doz yok: dozu güncel kılavuza göre klinisyen belirler.

Etki mekanizması

GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesiDiazepam

Şekil, diazepamın kendisini GABA ile birlikte insan GABA-A reseptörüne (α1β2γ2) bağlı olarak gösterir.

3B hedef: GABA-A reseptörü, benzodiazepin bölgesi. PDB yapısı 6X3X (RCSB PDB, kamu malı). Yapıyı RCSB PDB'de görüntüleyin

Diazepam GABA-A reseptörünün benzodiazepin bölgesine bağlanır ve GABA'nın klorür kanalını daha sık açmasını sağlar. Artan inhibisyon anksiyolitik, sedatif, kas gevşetici, antikonvülzan ve amnestik etkiler verir. Karaciğer onu aktif metabolitlere (desmetildiazepam, temazepam ve oksazepam) dönüştürür; bu nedenle etkisi uzun sürer.

GABA-A reseptörünün benzodiazepin bölgesine bağlanır
GABA klorür kanalını daha sık açar
Klorür girer ve nöron inhibe olur
Anksiyete, kas spazmı ve nöbetler yatışır

Endikasyonlar

Anksiyete bozuklukları ve anksiyetenin kısa süreli giderilmesi Yaygın anksiyete bozukluğu →
Akut alkol yoksunluğu (ajitasyon, tremor, deliryum tremens) Alkol yoksunluğu ve deliryum tremens →
Status epileptikus, ek tedavi olarak (enjeksiyon) Status epileptikus →
Kas spazmı, spastisite ve tetanoz, ek tedavi olarak Tetanoz →
Endoskopi, kardiyoversiyon veya cerrahi öncesi sedasyon (enjeksiyon)

Yan etkiler

Sık

Uyuşukluk ve yorgunluk
Dengesizlik (ataksi) ve kas güçsüzlüğü
Özellikle yaşlı erişkinlerde konfüzyon ve bellek sorunları
Enjeksiyon yerinde ağrı ve flebit

Kontrendikasyonlar

Diazepama aşırı duyarlılık
Akut dar açılı glokom
Myastenia gravis, ağır solunum yetmezliği, uyku apnesi (oral form)
Ağır karaciğer yetmezliği (oral form)
6 aydan küçük bebekler (oral form)

Önemli etkileşimler

Opioidler: Derin sedasyon, solunum depresyonu, koma ve ölüm
Alkol ve diğer merkezi sinir sistemi depresanları: Sedasyon ve solunum depresyonunda aditif artış
CYP3A4 ve CYP2C19 inhibitörleri (simetidin, ketokonazol, fluvoksamin, fluoksetin, omeprazol): Daha uzun ve daha güçlü sedasyon
Fenitoin: Fenitoin klirensi azalabilir

Neler izlenir

Özellikle IV dozlardan sonra solunum, oksijen satürasyonu ve bilinç düzeyi
IV kullanım sırasında kan basıncı
Yaşlı erişkinlerde birikim ve düşmeler
Uzun kullanımda yanlış kullanım veya bağımlılık belirtileri

Uygulama ve güvenlik

IV: büyük bir vene yavaşça enjekte edilir, asla el veya el bileğinin küçük venlerine yapılmaz
Enjektörde veya torbada başka çözeltiler ya da ilaçlarla karıştırılmaz veya seyreltilmez
İntraarteriyel enjeksiyon ve ekstravazasyondan kaçınılır
IV kullanımdan önce havayolu ve ventilasyon ekipmanı hazır bulundurulur
Benzil alkol içerir: prematüre bebeklerde «gasping» sendromu riski

Gebelik ve emzirme

Gebeliğin geç döneminde kullanımı yenidoğanda sedasyona ve yoksunluk belirtilerine yol açabilir; bebek doğumdan sonra izlenir.

Hemşirelik bakımı

Her dozdan önce uyanıklık düzeyini, solunum hızını ve oksijen satürasyonunu kontrol edin
Opioidler, alkol ve diğer sedatifler hakkında soru sorun
Özellikle yaşlı erişkinlerde düşmeleri önleyin (dengesizlik, konfüzyon)
Araç kullanmamayı, alkol almamayı ve ilacı aniden kesmemeyi öğretin
IV bölgede kızarıklık, ağrı veya şişlik olup olmadığını kontrol edin

Farmakokinetik

Emilim: Ağızdan %90'ın üzerinde emilir; doruk yaklaşık 1–1,5 saatte; yiyecek emilimi yavaşlatır
Metabolizma: Karaciğerde CYP3A4 ve CYP2C19 ile aktif desmetildiazepam ve temazepama, ardından oksazepama
Yarılanma ömrü: Diazepam için 48 saate, desmetildiazepam için 100 saate kadar
Etki başlangıcı ve süresi: İntravenöz enjeksiyondan sonra hızlı

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Diazepam düzenli kullanımda neden bu kadar uzun etki eder?

Aktif metaboliti desmetildiazepamın yarılanma ömrü yaklaşık 100 saate kadar çıkar.

IV diazepam hangi venlere enjekte edilmez ve neden?

El veya el bileğinin küçük venlerine; tromboz, flebit ve irritasyon nedeniyle.

Diazepamın üç acil kullanımı nedir?

Status epileptikus, alkol yoksunluğu ve tetanoz spazmları.

İlişkili ilaçlar

İlişkili hastalıklar

← Gruba dön: Benzodiazepinler

İlaçların nasıl etki ettiğine dair eğitim amaçlı içeriktir; reçete rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: DailyMed - DIAZEPAM tablet (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); DailyMed - DIAZEPAM injection, solution (DailyMed (U.S. National Library of Medicine), 2026); ATCDDD - ATC/DDD Index (WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology, 2026); 6X3X: Human GABAA receptor alpha1-beta2-gamma2 subtype in complex with GABA plus diazepam (RCSB Protein Data Bank, 2020).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.