Kan grupları, transfüzyon ve transfüzyon reaksiyonları

Kavram
Sınav önceliği: yüksek

Eritrositler şeker ve protein etiketleri (A, B, Rh) taşır. Yanlış etiketli kan verilirse hastanın antikorları onu yok eder.

Güncellendi 1 Kas 2026

Diğer adları: ABO sistemi, Rh sistemi, Kan grubu tayini

3B olarak görün: Dalak (splen) · Böbrekler (renes)

Temel noktalar

Anti-A ve anti-B, yaşamın ilk aylarında, muhtemelen benzer bağırsak bakterisi antijenlerine maruziyetten sonra üretilen 'doğal' IgM antikorlarıdır; kompleman bağlar ve intravasküler hemolize yol açar.
O grubu eritrositler (A veya B yok) acil durumda evrensel eritrosit donörüdür; AB grubu evrensel plazma donörüdür (anti-A veya anti-B yok).
Rh antikorları IgG'dir, yalnızca duyarlanmadan (transfüzyon veya gebelik) sonra ortaya çıkar ve plasentayı geçebilir.
Akut hemolitik reaksiyon (genellikle ABO, kayıt hatası): dakikalar içinde ateş, bel ağrısı, hipotansiyon, kırmızı idrar, DİK ve akut böbrek hasarı.
Transfüzyon sırasında anafilaksi: anti-IgA antikorlu IgA eksikliğini düşünün.
3–10 gün sonra gecikmiş hemolitik reaksiyon: minör bir antijene (Kidd, Rh) karşı bellek IgG'si; ekstravasküler, hafif sarılık ve düşen Hb.

Nedir

Kan grupları, eritrosit yüzeyindeki kalıtsal antijenlerdir. ABO sisteminde kişiler, hiç transfüzyon almadan, kendilerinde bulunmayan A veya B antijenine karşı antikor üretir; RhD sistemi ise önceden maruziyet gerektirir. Donör hücrelerini alıcının antikorlarıyla eşleştirmek, transfüzyondaki en tehlikeli ve en önlenebilir hata olan hemolitik reaksiyonları önler.

Önemli bilgiler

A ve B antijenleri, glikoziltransferazların H maddesine eklediği şekerlerdir; O grubunda işlevsel bir transferaz yoktur.
Çapraz karşılaştırma: alıcı serumu donör hücrelerine karşı test edilir; antikor taraması beklenmeyen IgG'yi arar.
Depolanmış eritrositler 2,3-BPG kaybeder ve K⁺ dışarı sızar; masif transfüzyon hiperkalemi, hipokalsemi (sitrat) ve hipotermiye yol açabilir.
Kolombiya'da en sık grup O RhD pozitiftir (yaklaşık on kişiden altısı) ve RhD negatif nadirdir.

Oxygen–hemoglobin dissociation curve

P50 16.5 mmHgArterial blood 99 %Mixed venous blood 92 %O₂ given up to the tissues 8 %

Left shift (P50 16.5 mmHg): Hb holds O₂ more tightly and gives up less in the tissues.

Current curve
Normal curve (pH 7.40 · 37 °C)
Arterial blood (PO₂ 100)
Mixed venous blood (PO₂ 40)
O₂ given up to the tissues

'Depolanmış kan' senaryosu: düşük 2,3-BPG eğriyi sola kaydırır; bu yüzden yeni transfüze edilen hücreler 2,3-BPG'yi yeniden üretene kadar O₂'yi daha zor bırakır.

ABO grupları

Grup	Eritrositteki antijen	Plazmadaki antikorlar	Eritrosit alabileceği gruplar
A	A	Anti-B	A, O
B	B	Anti-A	B, O
AB	A ve B	Yok	AB, A, B, O
O	Yok	Anti-A ve anti-B	Yalnızca O

Klinik bağlantı

Akut hemolitik reaksiyon: antikor donör hücrelerine bağlanır → kompleman → intravasküler liziz → serbest Hb, hemoglobinüri, sitokin fırtınası, DİK; serbest Hb ve hipotansiyon böbreği hasarlar.
Febril non-hemolitik reaksiyon: donör lökositlerinden kaynaklanan sitokinler; lökosit azaltma riski düşürür.
TRALI (6 saat içinde akciğer hasarı, normal dolum basınçları) ile TACO (hacim yüklenmesi, yüksek dolum basınçları): ikisi de dispne ve hipoksemiye yol açar.

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

A grubu bir kişi neden daha ilk transfüzyonda B grubu kana reaksiyon gösterebilir?

Anti-B, erken bebeklikten beri bulunan doğal bir IgM'dir; bu nedenle insan B hücrelerine önceden maruziyet gerekmez. Buna karşılık anti-D genellikle önceden duyarlanma gerektirir.

ABO hemolizi neden intravasküler, gecikmiş reaksiyonların çoğu ise ekstravasküler olur?

IgM anti-A/B, komplemanı membran atak kompleksine kadar aktive eder ve hücreleri damar içinde parçalar. Tam kompleman aktivasyonu olmadan hücrelere bağlanan IgG ise dalaktaki makrofajların bu hücreleri uzaklaştırmasına yol açar.

Bir hastada plazma transfüzyonunun ilk dakikalarında ürtiker ve hışıltıyla birlikte hipotansiyon gelişiyor. Hangi immün defekt düşünülmelidir?

Anti-IgA antikorlu IgA eksikliği: donör plazmasındaki IgA anafilaktik bir reaksiyonu tetikler.

Depolanmış eritrositlerin masif transfüzyonu iyonize kalsiyumu neden düşürür?

Depolanmış kan antikoagülan olarak sitrat içerir; sitrat kalsiyumu bağlar ve büyük hacimler karaciğerin sitratı metabolize edebileceğinden daha hızlı verildiğinde iyonize Ca²⁺ düşer.

3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

İlişkili konular

İlişkili hastalıklar

← Tüm fizyoloji

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: Hemolytic transfusion reaction (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2024).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.