Kardiyak debi ve onu belirleyenler
- Düzenlenme
- Sınav önceliği: yüksek
Kardiyak debi, kalbin her dakika pompaladığı kan miktarıdır: dakikadaki atım sayısı çarpı her atımın hacmi.
Diğer adları: Atım hacmi, Kardiyak indeks, Fick ilkesi
3B olarak görün: Sol ventrikül (ventriculus sinister) · Sağ ventrikül (ventriculus dexter)
Nedir
Kardiyak debi (KD), her ventrikülün dakikada pompaladığı hacimdir; istirahatteki bir erişkinde yaklaşık 5 L/dk. Kalp hızı çarpı atım hacmine eşittir; atım hacmi ön yük, ard yük ve kontraktiliteye bağlıdır. Dakikalar ve saatler içinde kalp kendisine dönen kanı pompalar; bu nedenle KD'yi büyük ölçüde venöz dönüş ve doku ihtiyaçları belirler.
Left-ventricular pressure–volume loop
EDV 120 mLESV 40 mLSV 81 mLEF 67%ESP 121 mmHg
↑ Contractility
↑ Contractility (sympathetic drive or an inotrope): the ESPVR gets steeper and the LV empties more: ESV falls, SV and EF rise.
Tap a corner of the loop (MC, AO, AC, MO) to see the valve event.
- Current loop
- Normal loop
- ESPVR (contractility, Ees)
- EDPVR (passive filling)
- Ea (arterial afterload)
- Stroke volume (SV)
Denklemler
- KH
- kalp hızı
- AV
- atım hacmi = DSH − SSH
- V̇O2
- O₂ tüketimi (istirahatte ≈ 250 mL/dk)
- CaO2 − CvO2
- arteriyovenöz O₂ içerik farkı (≈ 50 mL/L)
250 ÷ 50 ≈ 5 L/dk.
- OAB
- ortalama arter basıncı
- SAB
- sağ atriyum basıncı
- SVD
- sistemik vasküler direnç
Referans değerler (istirahatte erişkin)
| Parametre | Değer | Not |
|---|---|---|
| Kardiyak debi | ≈ 4–8 L/dk | tipik olarak ≈ 5 L/dk |
| Kardiyak indeks | ≈ 2,5–4 L/dk/m² | |
| Atım hacmi | ≈ 60–100 mL | |
| Antrenmanlı bir sporcuda maksimum KD | ≈ 30–35 L/dk'ya kadar |
Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.
Düzenlenme
- +Sempatik sinirler (β1): Kalp hızını ve kontraktiliteyi artırır.
- +Venöz dönüş / ön yük (Frank–Starling): Daha fazla dolum daha büyük bir atım hacmi sağlar.
- −Ard yük (yüksek arter basıncı, aort darlığı): Atım hacmini düşürür.
- −Vagus siniri: Kalp hızını düşürür (ventrikül kontraktilitesi üzerine etkisi azdır).
- −Hipoksi, asidoz, iskemi: Kontraktiliteyi azaltır.
Klinik bağlantı
- Yüksek debili durumlar: anemi, sepsis (erken), hipertiroidi, gebelik, arteriyovenöz fistül, beriberi.
- Yüksek SVD ve soğuk deriyle birlikte düşük debi kardiyojenik veya hipovolemik şoka işaret eder.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Bir kişi dakikada 300 mL O₂ tüketiyor; arteriyel O₂ içeriği 200 mL/L, karışık venöz içerik 140 mL/L. Kardiyak debi nedir?
5 L/dk: 300 ÷ (200 − 140) = 300 ÷ 60 = 5 L/dk (Fick ilkesi).
Bir erişkinde kalp hızı yaklaşık 180/dk'yı aştığında kardiyak debi neden düşer?
Diyastol o kadar kısalır ki ventrikül dolamaz; diyastol sonu hacim ve atım hacmi, hızın arttığından daha fazla düşer.
Sağlıklı bir kişide uzun vadede kardiyak debiyi esas olarak ne belirler?
Dokuların metabolik ihtiyaçlarına (lokal vazodilatasyon) bağlı olan venöz dönüş; kalp Frank–Starling mekanizmasıyla kendisine döneni pompalar.
Ağır anemi kardiyak debiyi neden artırır?
Düşük O₂ içeriği doku vazodilatasyonuna yol açar ve kan viskozitesi düşüktür; bu nedenle SVD düşer ve venöz dönüş artar; sempatik aktivite de artar.
3B olarak görün
Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.
İlişkili konular
- Frank–Starling mekanizması
- Önyük, ardyük ve kontraktilite
- Venöz dönüş ve Guyton eğrileri
- Kas kan akımı ve egzersize kardiyovasküler yanıt
- Şok fizyolojisi
İlişkili hastalıklar
Farmakolojide
Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Hypovolemia and Hypovolemic Shock (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.
