Durgical
TR
Uygulama

Yenidoğanın geçici takipnesi

Doğumdan sonra akciğerlerde sıvı kaldığı için yenidoğanda görülen hızlı soluma. Sıktır, hafiftir ve genellikle iki üç gün içinde geçer.

Güncellendi

Nedir

Term ve geç preterm yenidoğanlarda fetal akciğer sıvısının gecikmiş temizlenmesinden kaynaklanan ve yaşamın ilk saatlerinde takipneye yol açan, kendini sınırlayan bir solunum bozukluğudur. Term yenidoğanlarda solunum sıkıntısının en sık nedenidir.

Kimleri etkiler

Kolombiya ve Latin Amerika'nın geri kalanı dahil her yenidoğan biriminde sıktır; buralarda yüksek sezaryen oranı (birçoğu elektif, doğum eylemi başlamadan) olgu sayısını artırır. Etkilenen bebeklerin çoğu 34. haftada ya da sonrasında doğar.

Nedenler

  • Doğumdan sonra fetal akciğer sıvısının alveollerden ve interstisyumdan gecikmiş rezorpsiyonu
  • Sıvıyı hava boşluklarından dışarı pompalayan epitelyal sodyum kanallarının olgunlaşmamış olması ya da aktive olmaması
  • Doğum eyleminin hormonal dalgalanmasının (katekolaminler, kortizol) ve göğsü sıkıştırmasının yaşanmaması

Risk faktörleri

  • Sezaryenle doğum, özellikle doğum eylemi olmadan elektif
  • Geç preterm ya da erken term doğum (34–38 hafta)
  • Maternal diyabet ya da astım
  • Erkek cinsiyet ve makrozomi
  • Hızlı (presipite) doğum ya da perinatal asfiksi

Patofizyoloji

Doğumdan önce akciğerler, doğumdan sonraki saatler içinde büyük ölçüde doğum eylemi hormonlarıyla aktive olan sodyum kanalları aracılığıyla emilmesi gereken sıvıyla doludur. Temizlenme yavaşsa sıvı interstisyumda ve lenfatiklerde kalır ve akciğer kompliyansını düşürür. Bebek hızlı ve yüzeysel solunumla kompanse eder; gaz değişimi genellikle yalnızca hafif etkilenir ve sürfaktan normaldir.

Belirti ve bulgular

  • Doğumdan sonraki ilk saatlerde başlayan takipne (sıklıkla dakikada 60'ın üzerinde solunum)
  • Hafif inleme, burun kanadı solunumu ve subkostal ya da interkostal retraksiyonlar
  • Düşük oksijen konsantrasyonlarına yanıt veren hafif siyanoz
  • Hızlı solunum nedeniyle beslenme güçlüğü

Tanı

Klinik
Erken takipnesi, hafif sıkıntısı ve 24–72 saat içinde düzelen iyi huylu bir seyri olan term ya da geç preterm bir bebekte konan bir dışlama tanısıdır.
Tetkikler
Hafif hipoksemi, bazen hafif solunumsal asidoz gösteren nabız oksimetrisi ve kan gazı. Enfeksiyon dışlanamıyorsa kan sayımı ve kan kültürü.
Görüntüleme
Akciğer grafisi: hiperinflasyon, belirgin perihiler çizgilenme, interlober fissürlerde (sıklıkla minör fissürde) sıvı ve bazen küçük plevral efüzyonlar. Akciğer ultrasonografisi giderek daha çok kullanılmaktadır ve «çift akciğer noktası» bulgusunu gösterir.

Ayırıcı tanı

  • Yenidoğan solunum sıkıntısı sendromu (sürfaktan eksikliği)
  • Yenidoğan pnömonisi ya da erken başlangıçlı sepsis
  • Mekonyum aspirasyon sendromu
  • Pnömotoraks
  • Doğuştan kalp hastalığı ya da yenidoğanın persistan pulmoner hipertansiyonu

Tedavinin amacı

Akciğer sıvısı kendiliğinden temizlenirken solunumu ve oksijenlenmeyi desteklemek ve solunum sıkıntısının ciddi nedenlerini dışlamak.

Tedavi

İzlem
Sürekli nabız oksimetrisi, solunum hızı ve solunum işinin izlenmesi; termonötral ortam.
Konservatif
Gerektiğinde ek oksijen ve daha fazla sıkıntıda nazal CPAP; mekanik ventilasyon nadiren gerekir.
Medikal
Yalnızca sepsis dışlanana dek ampirik antibiyotikler; diüretikler ve beta agonistler belirgin bir yarar göstermemiştir.
Konservatif
Aspirasyon riskini azaltmak için solunum hızı çok yüksekken gavajla beslenme ya da intravenöz sıvılar; ardından normal beslenme.

Komplikasyonlar

  • Hava kaçağı (pnömotoraks), özellikle CPAP altında
  • Nadir ağır olgularda yenidoğanın persistan pulmoner hipertansiyonu
  • Daha uzun hastane yatışı ve anneden ayrılma
  • Erken çocuklukta hışıltıyla olası ilişki

Prognoz

Mükemmeldir. Belirtiler genellikle 24–72 saat içinde sekelsiz düzelir.

Korunma

  • Tıbbi endikasyon olmadan 39. haftadan önce elektif sezaryenden kaçınmak
  • Seçilmiş geç preterm ya da planlı erken sezaryen doğumlarda yerel kılavuzlara göre antenatal kortikosteroidler

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Yenidoğanın geçici takipnesinin mekanizması nedir?

Esas olarak yetersiz aktive olan epitelyal sodyum kanalları nedeniyle fetal akciğer sıvısının gecikmiş temizlenmesi.

Yenidoğanın geçici takipnesi için klasik risk faktörü olan doğum şekli hangisidir?

Sezaryenle doğum, özellikle doğum eylemi başlamadan yapılan elektif sezaryen.

Yenidoğanın geçici takipnesine özgü akciğer grafisi bulgusu nedir?

Perihiler çizgilenme ve hiperinflasyonla birlikte interlober fissürlerde sıvı.

Yenidoğanın geçici takipnesi genellikle ne kadar sürer?

Destek tedavisiyle genellikle 24–72 saat içinde düzelir.

İlgili hastalıklar

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Transient tachypnea - newborn (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2024).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.