Histoplasma capsulatum

Özet bilgi

Şekil

Makrofajlar içinde küçük oval mayalar

Aile

Ajellomycetaceae (Onygenales)

Tip

Termal dimorfik mantar: çevrede küf, dokuda maya

Boyama

Kanda ya da kemik iliğinde Giemsa veya Wright; biyopside gümüş (GMS) ve PAS

Boyut

Yaklaşık 2–4 µm'lik mayalar

Morfoloji

• Çevrede: pürüzlü yüzeyli büyük makrokonidyumlar ve küçük mikrokonidyumlar (solunanlar) taşıyan küf
• Dokuda: makrofajlar ve monositler içinde kümelenmiş çok küçük mayalar
• Yavaş kültür; birkaç hafta sürer

Bulaş

• Yarasa guanosu ya da kuş dışkısı içeren toprak karıştırıldığında mikrokonidyumların solunması
• Mağaralarda, kümeslerde, yıkım, inşaat ve eski binaların temizliği sırasında risk
• Kişiden kişiye bulaşmaz

Rezervuar: Yarasa guanosu ya da kuş dışkısıyla zenginleşmiş toprak

İzolasyon önlemleri

Sağlık ekibinin standart önlemlere ek olarak uyguladıkları.

• Standart

Yaşam döngüsü

1. Toprakta küf olarak ürer ve makrokonidyum ile mikrokonidyum üretir
2. Toprak karıştırıldığında mikrokonidyumlar havaya karışır ve solunur
3. Alveolde 37 °C'de mayaya dönüşürler
4. Makrofajlar onları yutar ve lenf düğümlerine, karaciğere, dalağa ve kemik iliğine taşır
5. Hücresel bağışıklık iyiyse granülomlar oluşur; yetersizse yayılır ya da yeniden aktifleşir

Virülans faktörleri

• Makrofaj içinde hayatta kalır ve çoğalır
• Vücut sıcaklığında mayaya geçiş; hastalık yapması için zorunludur
• Fagozom içinde demir ve kalsiyum yakalar

Yol açtığı hastalıklar

• Histoplazmoz: hafif ya da sessiz akciğer enfeksiyonundan kronik kaviteli ve yaygın hastalığa kadar Histoplazmoz →
• İleri evre HIV'de yaygın histoplazmoz AIDS tanımlayıcıdır ve önde gelen ölüm nedenlerindendir HIV enfeksiyonu ve AIDS →

Klinik tablo

• Akut pulmoner histoplazmoz: mağara ziyaretinden sonra ateş, öksürük ve göğüs ağrısı
• Yaygın: uzamış ateş, kilo kaybı, hepatosplenomegali, pansitopeni, ağız ülserleri ve deri lezyonları; tüberkülozla karıştırılır
• Akciğer ve dalakta rezidüel kalsifikasyonlar

Tanı

• İdrarda (ya da serumda) Histoplasma antijeni: özellikle yaygın hastalıkta en duyarlı ve en hızlı testlerden biri
• Giemsa ile kan ya da kemik iliği yayması: fagositler içinde mayalar
• Kan, kemik iliği ya da doku kültürü: doğrular ama haftalar sürer
• Gümüş ya da PAS ile biyopsi; kronik formlarda antikorlar yararlı; olanak varsa PCR
• Antijen Blastomyces ve Paracoccidioides ile çapraz reaksiyon verebilir

Tedavi

Ağır ya da yaygın hastalık: amfoterisin B (lipid formu tercih edilir), ardından itrakonazol; hafif-orta hastalık: itrakonazol. Birçok hafif akut akciğer enfeksiyonu tedavisiz düzelir.

Yalnızca ilaç grubu verilir; dozları ve tedavi şemalarını güncel kılavuza göre hekim belirler.

Farmakolojide:

• Amfoterisin B
• İtrakonazol

Korunma

• Guano ya da dışkı karıştırılmadan önce yüksek verimli maske ve toprağın ıslatılması
• İleri evre HIV'li kişiler: mağaralardan ve kümeslerden uzak durmalı
• Erken HIV tanısı ve antiretroviral tedavi; ileri evre HIV'de antijen taraması

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

İlişkili

• Blastomyces dermatitidis
• Paracoccidioides brasiliensis
• Cryptococcus neoformans

İlişkili hastalıklar

• Histoplazmoz
• HIV enfeksiyonu ve AIDS

← Gruba dön: Dimorfik mantarlar

Mikroorganizmalar hakkında eğitim amaçlı içeriktir; tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: About Histoplasmosis (CDC, 2024); Clinical Overview of Histoplasmosis (CDC, 2024); Early HIV diagnosis could reduce AIDS-related deaths in Latin America and the Caribbean: PAHO (PAHO/WHO, 2025).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Gönder

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.