Ereksiyon ve ejakülasyon
- Mekanizma
- Tamamlayıcı
Ereksiyon, parasempatik sinirler ve nitrik oksitle kontrol edilen bir kan akımı olayıdır; ejakülasyon ise sempatik ve somatik bir reflekstir.
Diğer adları: Cinsel yanıt, NO–cGMP yolu
3B olarak görün: Korpus kavernozumlar (corpora cavernosa) · Korpus spongiozum (corpus spongiosum penis) · Pelvik pleksus ve kavernöz sinirler · Pudendal sinir (n. pudendus) · Penisin derin arteri (a. profunda penis) · Bulbospongiozus kası (m. bulbospongiosus) · İskiyokavernozus kası (m. ischiocavernosus) · Seminal veziküller (glandulae vesiculosae) · Prostat · Klitoris
Nedir
Ereksiyon, parasempatik (pelvik, S2–S4) sinirler kavernöz arterlerdeki ve sinüzoidlerdeki düz kası gevşeten nitrik oksidi saldığında oluşur; kan korpus kavernozumları doldurur ve drenaj yapan venleri sıkıştırır. Emisyon (sempatik, T10–L2) semeni üretraya taşır, ejakülasyon (pudendal sinir, bulbospongiosus) ise onu dışarı atar. Aynı NO–cGMP mekanizması kadınlarda klitorisi ve vestibüler bulbusları kanla doldurur.
Nasıl çalışır, adım adım
- Dokunsal veya psikojenik uyaranlar pelvik pleksus yoluyla sakral parasempatik çıkışı (S2–S4) etkinleştirir.
- Sinir uçları ve endotel nitrik oksit salar; bu da guanilil siklazı etkinleştirerek cGMP'yi artırır.
- cGMP hücre içi kalsiyumu düşürür: helisin arterler ve trabeküler düz kas gevşer, arteriyel giriş artar.
- Genişleyen sinüzoidler subtunikal venleri tunika albugineaya karşı sıkıştırarak kanı hapseder (rijidite).
- Sempatik deşarj (T10–L2) epididimi, duktus deferensi, seminal vezikülleri ve prostatı kasar (emisyon) ve mesane boynunu kapatır.
- Pudendal sinir kaynaklı ritmik bulbospongiosus kasılması semeni dışarı atar (ejakülasyon).
- Sempatik tonus ve PDE5 etkinliği geri döner; arteriyel düz kas kasılır ve detümesans gelişir.
Sinirler ve görevleri
| Evre | Yol | Etki |
|---|---|---|
| Ereksiyon | Parasempatik, pelvik splanknik sinirler (S2–S4) | NO salınımı, vazodilatasyon, kanla dolma |
| Emisyon | Sempatik, hipogastrik sinirler (T10–L2) | Semen üretraya; mesane boynu kapanır |
| Ejakülasyon | Somatik, pudendal sinir (S2–S4) | Bulbospongiosus kasılır, semen dışarı atılır |
| Kadında uyarılma | Aynı pelvik parasempatik yol | Klitoris ve vestibüler bulbusların kanla dolması, vajinal lubrikasyon |
Klinik bağlantı
- Priapizm: uzamış ereksiyon; iskemik (düşük akımlı) priapizm deoksijene kanı hapseder ve fibrozu önlemek için acil bakım gerektirir.
- Retrograd ejakülasyon, mesane boynunun sempatik kapanmasının hasar görmesinden sonra gelişir (diyabet, prostat cerrahisi).
- Omurilik yaralanması: sakral segmentler sağlamsa refleks ereksiyonlar sürebilir; psikojenik ereksiyonlar ise torakolomber yola ihtiyaç duyar.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Bir PDE5 inhibitörünü bir nitratla birleştirmek neden tehlikelidir?
Her ikisi de damar düz kasında cGMP'yi artırır (nitratlar NO vererek, PDE5 inhibitörleri yıkımını engelleyerek); birlikte derin vazodilatasyon ve hipotansiyona yol açarlar.
Diyabetik bir erkeğin orgazmı normal, ancak sonrasında idrarı bulanık ve ejakülatı yok. Ne bozulmuştur?
Emisyon sırasında mesane boynunun sempatik kapanması (otonom nöropati); bu nedenle semen mesaneye geri gider: retrograd ejakülasyon.
Erektil disfonksiyon neden koroner hastalık için bir uyarı işareti kabul edilir?
Ereksiyon endotelyal NO'ya ve küçük arterlere bağlıdır; endotel disfonksiyonu ve ateroskleroz penil arterleri erken, çoğu zaman koroner belirtilerden yıllar önce etkiler.
3B olarak görün
Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.
- Korpus kavernozumlar (corpora cavernosa)
- Korpus spongiozum (corpus spongiosum penis)
- Pelvik pleksus ve kavernöz sinirler
- Pudendal sinir (n. pudendus)
- Penisin derin arteri (a. profunda penis)
- Bulbospongiozus kası (m. bulbospongiosus)
- İskiyokavernozus kası (m. ischiocavernosus)
- Seminal veziküller (glandulae vesiculosae)
- Prostat
- Klitoris
İlişkili konular
- Her organda sempatik ve parasempatik etkiler
- Düz kas kasılması
- Testosteron ve etkileri
- Adrenerjik ve kolinerjik reseptörler
İlişkili hastalıklar
Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Erectile Dysfunction (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); Priapism (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.
