Kalbin elektriksel aksı
- Ölçüm ve yorumlama
- Sınav önceliği: orta
Aks, ventrikül depolarizasyonunun ilerlediği ortalama yöndür; ekstremite derivasyonlarındaki QRS'ten hesaplanır.
Diğer adları: QRS aksı
3B olarak görün: Sol ventrikül (ventriculus sinister) · Sağ ventrikül (ventriculus dexter) · His demeti dalları (sağ ve sol dal) · İnterventriküler septum (septum interventriculare)
Nedir
Depolarizasyona sol ventrikül kitlesi hâkimdir; bu nedenle ortalama QRS vektörü aşağıya ve sola yönelir. Bir ventrikül büyürse veya bir ileti fasikülü bloke olursa vektör yön değiştirir. Aks tek başına bir tanı değildir, ancak hipertrofiye, fasiküler bloklara veya akut sağ ventrikül yüklenmesine işaret eder.
Önemli bilgiler
- Heksaksiyel sistem: I 0°, II +60°, III +120°, aVF +90°, aVL −30°, aVR −150°.
- QRS'in eşfazlı (pozitif kısmı negatif kısmına eşit) olduğu derivasyon aksa diktir.
- QRS'in en pozitif olduğu derivasyon aksa en yakın olandır.
- Yüksek irtifada yaşayan kişilerde, sağ ventrikül üzerindeki ek yük nedeniyle aks biraz daha sağa yönelme eğilimindedir.
Electrocardiogram: a normal beat in lead II
HR 75 /minRR 0.80 sPR 0.16 sQRS 0.09 sQT 0.37 sQTc 0.41 s
Tap a wave (P, QRS, T, U), an interval (PR, ST, QT) or the RR.
- ECG trace (lead II)
- Small box: 0.04 s · 0.1 mV
- Big box: 0.20 s · 0.5 mV
- Selected part
QRS aksı aralıkları (frontal düzlem)
| Parametre | Değer | Not |
|---|---|---|
| Normal (erişkin) | −30° ile +90° arası | |
| Sol aks sapması | < −30° | |
| Sağ aks sapması | > +90° | |
| Aşırı aks («kimsenin olmayan bölge») | −90° ile ±180° arası | ventriküler taşikardi, elektrot hatası |
Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.
I ve aVF derivasyonlarına göre kadranlar
| DI derivasyonu | aVF | Aks |
|---|---|---|
| Pozitif | Pozitif | Normal (0° ile +90° arası) |
| Pozitif | Negatif | Sola doğru: DII pozitifse normal; DII negatifse sol sapma |
| Negatif | Pozitif | Sağ aks sapması |
| Negatif | Negatif | Aşırı aks |
Klinik bağlantı
- Taşikardi ile birlikte aksın yeni ortaya çıkan sağa kayması ve I'de S, III'te Q ve negatif T, akut sağ ventrikül yüklenmesini (pulmoner emboli) düşündürür; ancak bu paternin duyarlılığı düşüktür.
- Uzun süreli hipertansiyon sol ventrikül hipertrofisine neden olur ve aksı sola iter.
- Kol elektrotlarının yer değiştirmesi DI'i tersine çevirir ve sağ aks sapmasını taklit eder.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
QRS aksı normalde neden aşağıya ve sola yönelir?
Çünkü sol ventrikülün kitlesi çok daha fazladır ve depolarizasyonu apekse yönelen ortalama vektöre hâkim olur.
Bir hastanın QRS'i I'de pozitif, aVF'de negatif ve II'de negatiftir. Aks nedir ve bunu sıklıkla hangi ileti sorunu açıklar?
Sol aks sapması (−30°'den daha negatif); tipik bir neden sol anterior fasiküler bloktur.
Akut pulmoner emboli aksı neden sağa kaydırabilir?
Pıhtı sağ ventrikülün ardyükünü aniden artırır; sağ ventrikül genişler ve ortalama vektördeki ağırlığı artar.
DI derivasyonunda eşfazlı bir QRS size ne söyler?
Aksın DI'e dik olduğunu, yani +90° veya −90° civarında olduğunu; hangisi olduğunu aVF gösterir.
3B olarak görün
Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.
- Sol ventrikül (ventriculus sinister)
- Sağ ventrikül (ventriculus dexter)
- His demeti dalları (sağ ve sol dal)
- İnterventriküler septum (septum interventriculare)
İlişkili konular
- EKG'nin temelleri: dalgalar, aralıklar ve derivasyonlar
- Kalbin ileti sistemi
- İskemi ve enfarktüste EKG
İlişkili hastalıklar
Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.
Kaynaklar: Acute Pulmonary Embolism (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); Hypertensive Heart Disease (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.