Kriptorşidizm (inmemiş testis) !
Kriptorşidizm (inmemiş testis), skrotuma inmemiş bir testistir; erkek genital organlarının en sık doğuştan kusurudur.
Güncellendi 2026-10-29
İlgili yapılar
Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.
- Testisler (testes)
- Spermatik kord (funiculus spermaticus)
- Skrotum
- Epididim (epididymis)
- Duktus deferens (ductus deferens)
- Testiküler arterler (aa. testiculares)
Nedir
Olağan iniş yolu boyunca bir yerde durduğu ya da ektopik bir konumda bulunduğu için skrotumun tabanında olmayan ve oraya indirilemeyen testistir. Erkek genital organlarının en sık doğuştan anomalisidir.
Kimleri etkiler
Zamanında doğan erkek bebeklerin küçük bir yüzdesinde görülür ve prematüre bebeklerde çok daha sıktır. Pek çok testis yaşamın ilk aylarında kendiliğinden iner; yaklaşık altı aydan sonra kendiliğinden iniş olası değildir.
Nedenler
- İnişin transabdominal evresinin başarısızlığı (gubernakulum, INSL3 hormonu)
- Androjenlere bağlı olan inguinoskrotal evrenin başarısızlığı
- Ektopik testis: olağan yolun dışında (perineal, femoral, pubik)
- Hormonal ya da genetik bozukluklar ve bazı sendromlar
- Önce skrotumda olup daha sonra yukarı çekilen edinsel (yükselen) testis
Risk faktörleri
- Prematürite ve düşük doğum ağırlığı
- Aile öyküsü
- Hipospadias ya da diğer genital anomaliler
- Endokrin bozukluklar (hipogonadotropik hipogonadizm, androjen duyarsızlığı)
- Gebelikte annenin maruziyetleri (örneğin sigara); kanıtlar daha zayıftır
Patofizyoloji
Skrotum dışındaki bir testis daha yüksek sıcaklıkta kalır; bu durum zamanla germ hücrelerine zarar verir ve ileride sperm üretimini bozar. İnmemiş testis kansere de daha yatkındır ve eşlik eden açık prosessus vajinalis herniye ve torsiyona zemin hazırlar.
Sınıflandırma
- Palpe edilebilen (inguinal ya da supraskrotal) veya palpe edilemeyen (karın içi, yok ya da atrofik)
- Tek taraflı ya da iki taraflı
- Gerçek inmemiş, ektopik, retraktil (normal bir varyant) ya da yükselen
Belirti ve bulgular
- Bir ya da iki tarafta boş ya da az gelişmiş skrotum
- Kasıkta hissedilen ya da hiç hissedilmeyen testis
- Eşlik eden herniye bağlı olası inguinal kabarıklık
- Genellikle ağrısızdır; ani ağrı torsiyonu düşündürür
Tanı
- Klinik
- Sıcak bir odada, rahatlamış durumda ve birkaç pozisyonda muayene; testis kasıktan aşağı doğru sıvazlanır. Retraktil testis skrotuma indirilebilir ve orada kalır; inmemiş testis indirilemez.
- Tetkikler
- İki taraflı palpe edilemeyen testisler ya da eşlik eden hipospadias karyotip ve hormonal değerlendirme gerektirir (örneğin 17-hidroksiprogesteron, gonadotropinler, anti-Müller hormon).
- Görüntüleme
- Tedavi yaklaşımını nadiren değiştirdiği için sevkten önce ultrasonografi rutin olarak önerilmez. Tanısal laparoskopi palpe edilemeyen testisin yerini belirler.
Ayırıcı tanı
- Retraktil testis
- Testis yokluğu (anorşi ya da kaybolan testis)
- Ektopik testis
- Cinsiyet gelişimi bozukluğu
- İnguinal herni ya da kord hidroseli
Tedavinin amacı
Fertiliteyi korumak, kanserin saptanmasını kolaylaştırmak ve torsiyon ile herniyi önlemek için testisi erkenden skrotuma yerleştirmek.
Tedavi
- İzlem
- İlk aylarda kendiliğinden iniş açısından izlem; testis yaklaşık altı aya kadar inmemişse çocuk cerrahisine ya da çocuk ürolojisine sevk.
- Cerrahi
- Orşiopeksi, ideal olarak yaşamın ilk yılı ile on sekizinci ayı arasında (kılavuzlara göre zamanlama değişir). Palpe edilebilen testislerde inguinal ya da skrotal yaklaşım; karın içi testislerde bazen aşamalı yapılan laparoskopik orşiopeksi.
- Cerrahi
- Atrofik ya da canlı olmayan bir testiste veya bazı ergenlik sonrası olgularda orşiektomi.
- Medikal
- Başarı oranları düşük olduğu için hormonal tedavi büyük kılavuzlar tarafından rutin olarak önerilmez.
Komplikasyonlar
- Özellikle iki taraflı olduğunda azalmış fertilite
- Daha yüksek testis kanseri riski
- Testis torsiyonu
- İnguinal herni
- Ameliyat sonrası dahil testis atrofisi
- Boş skrotumun psikolojik etkisi
Prognoz
Erken orşiopeksi genellikle testisi başarıyla yerleştirir ve fertilite beklentisini iyileştirir; sonuçlar tek taraflı ve palpe edilebilen testislerde daha iyidir. Kanser riski azalır ama ortadan kalkmaz, bu nedenle ileriki yaşamda kendi kendine muayene teşvik edilir.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Retraktil testis inmemiş testisten nasıl ayırt edilir?
Retraktil testis skrotuma indirilebilir ve orada kalır; inmemiş testis indirilemez.
Orşiopeksi genellikle hangi yaşa kadar önerilir?
Yaşamın ilk yılı ile on sekizinci ayı arasında; kılavuzlara göre zamanlama biraz değişir.
Bir yenidoğanda hangi bulgu cinsiyet gelişimi bozukluğu açısından acil değerlendirme gerektirir?
Doğuştan adrenal hiperplaziyi dışlamak için, özellikle hipospadiasla birlikte iki taraflı palpe edilemeyen testisler.
İnmemiş testiste sevkten önce ultrasonografi rutin olarak önerilir mi?
Hayır. Tedavi yaklaşımını nadiren değiştirir; palpe edilemeyen testisi bulmak için laparoskopi kullanılır.
Kriptorşidizmde hangi iki uzun dönem risk artmıştır?
İnfertilite ve testis kanseri.
İlgili hastalıklar
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Cryptorchidism (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.