Lenfödem !

Lenfödem, lenf sistemi dokulardaki sıvıyı boşaltamadığı için bir ekstremitede uzun süren şişliktir.

Güncellendi 2026-10-29

İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

Nedir

Lenf sistemi boşaltamadığı için proteinden zengin sıvının dokularda birikmesiyle oluşan kronik ekstremite şişliği.

Kimleri etkiler

Dünya genelinde lenfatik filaryaz, tropikal ülkelerde sekonder lenfödemin önde gelen nedenlerindendir. Diğer bölgelerde ana neden kanser tedavisidir; primer formlar nadirdir.

Nedenler

Primer: lenf damarlarının gelişimsel anomalileri (doğuştan, ergenlikte praecox, erişkinlikte tarda), bazen ailesel (Milroy hastalığı)
Sekonder: kanser nedeniyle lenf düğümü diseksiyonu veya radyoterapi (pelvik, jinekolojik, melanom)
Lenfatik filaryaz (Wuchereria bancrofti)
Tekrarlayan selülit, travma ve kronik venöz yetmezlik
Obezite ve lenf düğümlerinin tümörle tıkanması

Risk faktörleri

Lenf düğümü diseksiyonu veya radyoterapi
Obezite
Tekrarlayan selülit
Filaryazın endemik olduğu bölgelerde yaşamak veya bu bölgelerden gelmek
Aile öyküsü (primer formlar)

Patofizyoloji

Lenfatik taşıma, kapillerlerden çıkan sıvı miktarının altına düştüğünde proteinden zengin sıvı dokularda birikir. Protein inflamasyonu, yağ birikimini ve fibrozisi tetikler; böylece gode bırakan yumuşak şişlik yavaş yavaş, derinin kalınlaştığı, gode bırakmayan sert bir şişliğe dönüşür.

Sınıflandırma

Primer ve sekonder
ISL evreleri: 0 latent, I elevasyonla geri dönüşlü, II elevasyonla düzelmeyen gode bırakan ödem, III deri değişiklikleriyle lenfostatik elefantiyazis

Belirti ve bulgular

Yavaş ilerleyen, çoğunlukla ayak ve ayak parmaklarından başlayan şişlik
Ekstremitede ağırlık ve gerginlik
Pozitif Stemmer bulgusu: ikinci ayak parmağının sırtındaki deri tutulup kaldırılamaz
Erken dönemde gode bırakan, sonra gode bırakmayan sert şişlik
İleri evrelerde kalınlaşmış deri, papillomatoz ve deri katlantıları

Tanı

Klinik: Öykü (cerrahi, radyoterapi, seyahat veya ikamet, enfeksiyonlar) ve Stemmer bulgusu ile ekstremite ölçümlerini içeren muayene.
Tetkikler: Ödemin kalp, böbrek, karaciğer veya tiroit kaynaklı nedenlerini dışlamak için kan testleri; filaryaz olasılığı varsa filarya antijen testi veya gece kan yayması.
Görüntüleme: Lenfosintigrafi bozulmuş lenf akımını doğrular; Doppler ultrasonografi venöz hastalığı dışlar; tümörden şüpheleniliyorsa MR veya BT.

Ayırıcı tanı

Kronik venöz yetmezlik
Lipödem (simetrik, ayakları korur)
Derin ven trombozu
Kalp, böbrek veya karaciğer yetmezliği
Hipotiroidi (miksödem)
İlaca bağlı ödem

Tedavinin amacı

Ekstremite hacmini azaltmak, bu azalmayı sürdürmek, enfeksiyonu önlemek ve işlev ile yaşam kalitesini korumak; kesin tedavisi yoktur.

Tedavi

Konservatif: Tam dekonjestif tedavi: manuel lenf drenajı, çok katlı kompresyon bandajı, egzersiz ve deri bakımı; ardından kompresyon giysileri.
Yaşam tarzı: Deri hijyeni, kesiklerin hızla bakımı, kilo kontrolü ve düzenli egzersiz.
Medikal: Selülit için antibiyotikler ve ataklar tekrarlıyorsa profilaksi; toplu ilaç uygulama programlarında filaryaz için antiparaziter ilaçlar.
Cerrahi: Uzman merkezlerde seçilmiş hastalarda lenfovenöz anastomoz, lenf düğümü transferi veya hacim azaltma (liposuction).

Komplikasyonlar

Tekrarlayan selülit
Deri kalınlaşması, lenforé ve yaralar
Azalmış hareketlilik ve psikolojik sıkıntı
Lenfanjiyosarkom (Stewart-Treves sendromu, nadir)

Prognoz

Ömür boyu süren bir durumdur. Erken dekonjestif tedavi ve sürekli kompresyon şişliği iyi kontrol edebilir; tedavi edilmeyen hastalık ise ilerleme eğilimindedir.

Korunma

Lenf düğümü diseksiyonunu azaltan sentinel lenf düğümü teknikleri
Kanser tedavisinden sonra erken tanı
Deri bakımı ve enfeksiyonların hızla tedavisi
Filaryaz eliminasyon programları ve vektör kontrolü

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Primer ve sekonder lenfödem arasındaki fark nedir?

Primer lenfödem gelişimsel bir lenfatik anomaliden; sekonder lenfödem ise cerrahi, radyoterapi, enfeksiyon veya filaryaz gibi bir hasardan kaynaklanır.

Dünya genelinde sekonder lenfödemin önde gelen nedeni nedir?

Başlıca Wuchereria bancrofti'nin neden olduğu lenfatik filaryaz.

Pozitif Stemmer bulgusu nedir?

İkinci ayak parmağının (veya el parmağının) sırtındaki derinin tutulup kaldırılamaması; lenfödemi düşündürür.

Lenfödem tedavisinin temeli nedir?

Tam dekonjestif tedavi: manuel lenf drenajı, kompresyon, egzersiz ve deri bakımı.

Lenfödemin en sık komplikasyonu olan enfeksiyon hangisidir?

Tekrarlayabilen ve lenfatik hasarı ağırlaştırabilen selülit.

İlgili hastalıklar

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Lymphedema (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

Durgical 3D modelinde vurgulanmış Krural fasya (fascia cruris)