Polimiyalji romatika
50 yaş üstü kişilerde omuz ve kalçalarda ağrı ve sabah tutukluğuna yol açan inflamatuvar bir hastalık. Kortikosteroidlere hızla yanıt verir.
Nedir
Yaşlı erişkinlerde omuz ve kalça kuşakları ile boyunda ağrı ve uzun süren sabah tutukluğuna yol açan, inflamatuvar belirteçlerin yükseldiği inflamatuvar bir bozukluk. Dev hücreli arteritle yakından ilişkilidir.
Kimleri etkiler
Hemen yalnızca 50 yaşından sonra görülür, en sık 70–80 yaşlarında; kadınlarda yaklaşık iki kat daha sıktır. En sık Kuzey Avrupa kökenli kişilerde görülür ve Latin Amerika'da daha seyrek bildirilir, ancak nüfus yaşlandıkça romatoloji ve iç hastalıkları polikliniklerinde görülmektedir. Hastaların yaklaşık %15–20'sinde dev hücreli arterit de bulunur.
Nedenler
- Nedeni bilinmiyor; genetik yatkınlık, bağışıklık sisteminin yaşlanması ve olası çevresel tetikleyicilerin etkileşimi
- İnflamasyon kasın kendisinden çok omuz ve kalça çevresindeki bursaları, tendon kılıflarını ve eklem sinovyumunu tutar
Risk faktörleri
- 50 yaş üstü (temel ölçüt)
- Kadın cinsiyet
- Kuzey Avrupa kökeni
- Dev hücreli arterit
Patofizyoloji
Aktive bağışıklık hücreleri ve sitokinler, özellikle interlökin-6, subakromiyal ve subdeltoid bursaların, biseps uzun başı tendon kılıfının, trokanterik bursaların ve omuz ile kalça sinovyumunun inflamasyonunu yönlendirir. Kaslar ağrır ancak hasar görmez; bu nedenle kas gücü ve kas enzimleri normaldir. Aynı sistemik inflamasyon yorgunluğu, hafif ateşi, anemiyi ve yüksek ESH ile CRP'yi açıklar.
Sınıflandırma
- İzole polimiyalji romatika
- Dev hücreli arteritle birlikte polimiyalji romatika
Belirti ve bulgular
- Omuz ve üst kollarda iki taraflı ağrı, sıklıkla boyun, kalça ve uyluklarda da
- 45 dakikadan uzun süren sabah tutukluğu
- Güçsüzlük nedeniyle değil, ağrı ve tutukluk nedeniyle yataktan kalkmada, saç taramada veya sandalyeden kalkmada güçlük
- Yorgunluk, hafif ateş, iştahsızlık ve kilo kaybı
- Bazen periferik artrit veya el ve el bileklerinde şişlik
Tanı
- Klinik
- Kas gücü normal olan, iki taraflı omuz (ve sıklıkla kalça) kuşağı ağrısı ve uzun süren sabah tutukluğu olan 50 yaş üstü kişide konulan klinik bir tanıdır. Sınıflandırma ölçütleri (ACR/EULAR) tanıyı destekler; kortikosteroidlere hızlı yanıt tipiktir ancak tanıyı kanıtlamaz.
- Tetkikler
- Yüksek ESH ve/veya CRP, sıklıkla hafif inflamasyon anemisiyle birlikte. Romatoid faktör ve anti-CCP genellikle negatif, CK normaldir; tiroid testleri ve diğer laboratuvar tetkikleri taklit eden durumların dışlanmasına yardımcı olur.
- Görüntüleme
- Ultrasonografi subdeltoid veya subakromiyal bursit, biseps tenosinoviti ya da kalça bursiti/sinoviti gösterebilir. Dev hücreli arteritten şüphelenildiğinde temporal arter ultrasonografisi veya biyopsisi yapılır.
Ayırıcı tanı
- Geç başlangıçlı romatoid artrit
- İnflamatuvar miyopati
- Hipotiroidi
- Rotator manşet hastalığı veya iki taraflı donuk omuz
- Fibromiyalji
- Kanser (miyelom, metastazlar) veya endokardit gibi kronik enfeksiyon
- Statine bağlı miyalji
Tedavinin amacı
Ağrı ve tutukluğu en düşük etkili kortikosteroid maruziyetiyle hızla kontrol etmek, nüksleri önlemek için dozu yavaşça azaltmak, kortikosteroid yan etkilerinden korumak ve dev hücreli arterit açısından izlemek.
Tedavi
- Medikal
- Düşük doz oral glukokortikoidler ilk basamak tedavidir; birkaç gün içinde çarpıcı düzelme tipiktir. Doz genellikle bir ila iki yıl içinde yavaşça azaltılır.
- Medikal
- Nüksler veya yüksek steroid toksisitesi riski olduğunda steroid koruyucu ilaçlar (metotreksat); seçilmiş dirençli olgularda interlökin-6 reseptör blokerleri.
- İzlem
- Doz azaltımı sırasında semptomların ve ESH/CRP'nin izlenmesi; ayrıca glukoz, kan basıncı, kilo ve kemik yoğunluğunun takibi; hemşirelik bakımında her vizitte baş ağrısı ve görme sorgulanır.
- Medikal
- Glukokortikoid kullanımı sırasında kemik koruması: kalsiyum, D vitamini ve endikasyon varsa bisfosfonatlar.
Komplikasyonlar
- Kalıcı görme kaybıyla seyreden dev hücreli arterit
- Kortikosteroid dozu azaltılırken nüksler
- Kortikosteroid yan etkileri: osteoporoz ve kırıklar, diyabet, hipertansiyon, katarakt, enfeksiyonlar ve kilo artışı
- Yaşlı erişkinlerde hareket kısıtlılığı ve düşmeler
Prognoz
Genellikle iyidir: hastaların çoğu hızla düzelir ve hastalık birkaç yıl içinde remisyona girer; ancak doz azaltımı sırasında nüksler sıktır ve bazı hastalar uzun süreli düşük doz tedaviye ihtiyaç duyar. Başlıca zarar kaynağı kortikosteroid toksisitesidir.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Polimiyalji romatikanın klasik tablosu nedir?
50 yaş üstü, iki taraflı omuz ve kalça kuşağı ağrısı, 45 dakikadan uzun sabah tutukluğu, normal kas gücü ve yüksek ESH/CRP.
Polimiyalji romatika ile yakından ilişkili vaskülit hangisidir?
Dev hücreli (temporal) arterit; baş ağrısı, çene kladikasyosu veya görme belirtileri acil değerlendirme gerektirir.
Polimiyalji romatika polimiyozitten nasıl ayırt edilir?
Polimiyaljide kas gücü ve CK normalken ağrı ve tutukluk ön plandadır; polimiyozitte yüksek CK ile gerçek proksimal güçsüzlük vardır.
Polimiyalji romatikanın ilk basamak tedavisi nedir?
Kemik korumasıyla birlikte, dozu yavaşça azaltılan düşük doz oral glukokortikoidler.
Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar
İlgili hastalıklar
- Dev hücreli arterit
- Romatoid artrit
- İnflamatuvar miyopatiler (dermatomiyozit, polimiyozit)
- Osteoporoz
- Hipotiroidi
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Polymyalgia rheumatica (MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), 2025).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.