Subglottik stenoz

Nedir

Subglottik stenoz, ses tellerinin altında kalan ve hava yolunun tek tam kıkırdak halkası olan krikoid kıkırdakla çevrili subglottik bölgede hava yolunun daralmasıdır. Doğuştan veya edinsel olabilir; en sık uzun süreli endotrakeal entübasyondan sonra gelişir.

Kimleri etkiler

Olguların çoğu edinseldir. Çocuklarda en önemli neden yenidoğan yoğun bakımında uzun süreli entübasyondur; tüp bakımındaki gelişmeler sayesinde bugün daha seyrektir. Erişkinlerde entübasyon ve trakeostomi hasarı ön plandadır; idiyopatik subglottik stenoz çoğunlukla kadınları etkiler. Miadında yenidoğanda 4 mm'nin (prematürelerde 3 mm'nin) altındaki subglottik çap dar kabul edilir.

Nedenler

• Uzun süreli veya travmatik endotrakeal entübasyon, fazla büyük tüpler ve yüksek trakeostomi
• Doğuştan: larinksin eksik kanalizasyonu veya krikoid malformasyonu
• Otoimmün hastalıklar: polianjiitli granülomatoz, relapsing polikondrit, sarkoidoz
• İdiyopatik (çoğunlukla kadınlarda), reflü, travma, yanıklar, enfeksiyonlar ve radyasyon

Risk faktörleri

• Prematürite ve uzun süreli yenidoğan entübasyonu
• Tekrarlayan entübasyonlar ve tüpün hareket etmesi
• Entübasyon sırasında enfeksiyon veya reflü
• Down sendromu (daha küçük hava yolu)
• Polianjiitli granülomatoz

Patofizyoloji

Krikoid sert ve tam bir halka olduğundan mukoza ödemi lümeni yalnızca içe doğru daraltabilir. Tüp basıncı iskemi, ülserasyon ve perikondrite yol açar; granülasyon dokusu ve fibrozla iyileşme, hava yolunu daraltan bir skar bırakır. Çaptaki küçük azalmalar hava akımına direnci belirgin artırdığından, soğuk algınlığı sırasındaki hafif bir ödem bile ciddi obstrüksiyona neden olabilir.

Sınıflandırma

• Doğuştan (membranöz veya kıkırdak kaynaklı) veya edinsel
• Tıkanan lümen yüzdesine göre Cotton-Myer derecesi: I yüzde 50'ye kadar, II yüzde 51 ile 70, III yüzde 71 ile 99, IV saptanabilir lümen yok
• Uzunluğa ve glottis ya da trakea tutulumuna göre

Belirti ve bulgular

• Bifazik stridor veya gürültülü solunum
• Zamanla artan efor dispnesi
• Çocukta tekrarlayan veya uzayan krup benzeri ataklar
• Yenidoğanda başarısız ekstübasyon
• Kronik öksürük ve salgıları atmada güçlük; erişkinlerde sıklıkla astım sanılır

Tanı

Klinik

Entübasyon, prematürite veya otoimmün hastalık öyküsü ile birlikte bifazik stridor ya da astım tedavisine yanıt vermeyen ilerleyici efor dispnesi.

Tetkikler

Anestezi altında laringoskopi ve bronkoskopi altın standarttır: hava yolunu endotrakeal tüplerle ölçer, Cotton-Myer derecesini belirler ve diğer lezyonları arar. Akım-volüm eğrileri sabit üst hava yolu obstrüksiyonu gösterir (inspiratuvar ve ekspiratuvar kolların düzleşmesi). Neden belirgin değilse ANCA ve diğer otoimmün testler.

Görüntüleme

3 boyutlu rekonstrüksiyonlu boyun ve hava yolu BT'si daralmanın uzunluğunu ve çapını ölçer; çocuklarda hava yolu grafileri daralmayı gösterebilir.

Ayırıcı tanı

• Krup (akut ve kendini sınırlayan)
• Laringomalazi ve trakeomalazi
• Subglottik hemanjiyom
• Tekrarlayan solunum yolu papillomatozu
• Astım, ses teli felci ve aspire edilmiş yabancı cisim

Tedavinin amacı

Hava yolunu güvenceye almak ve genişletmek, dekanülasyonu sağlamak veya trakeostomiden kaçınmak, sesi korumak ve tekrarlamayı önlemek için nedeni (reflü, otoimmün hastalık) tedavi etmek.

Tedavi

İzlem

Hafif stenoz (derece I ve bazı derece II) çocuklarda hava yolu büyüdüğünden izlenebilir; reflü ve otoimmün hastalık tedavi edilir; semptomatik her stenoz bir hava yolu ekibine sevk edilir.

Girişim

Endoskopik tedavi: özellikle ince, kısa ve erken stenozlarda balon dilatasyonu, skarın lazer veya soğuk aletle kesilmesi ve lokal kortikosteroid enjeksiyonu; çoğu zaman tekrarlanır.

Cerrahi

Ağır veya uzun stenozda açık cerrahi: kıkırdak greftli laringotrakeal rekonstrüksiyon veya anastomozlu krikotrakeal rezeksiyon.

Akut dönem

Akut solunum sıkıntısı: oksijen, ödem için nebülize epinefrin (adrenalin) ve kortikosteroidler ile deneyimli ekip tarafından güvenli hava yolu (daha küçük tüple entübasyon veya trakeostomi).

Komplikasyonlar

• Solunum yolu enfeksiyonları sırasında akut hava yolu obstrüksiyonu
• Trakeostomiye bağımlılık ve sorunları (kanül tıkanması, kazara çıkması)
• Ameliyat sonrası ses ve yutma değişiklikleri
• Restenoz
• Uzun süreli trakeostomili çocuklarda konuşma gelişiminde gecikme

Prognoz

Hafif stenoz çoğu zaman çocuk büyüdükçe düzelir. Ağır stenozlu çocukların çoğu rekonstrüksiyondan sonra güvenli bir hava yoluna kavuşur ve trakeostomiden kurtulur; ancak birkaç işlem gerekebilir. Erişkin idiyopatik stenozu tekrarlama eğilimindedir ve sıklıkla tekrarlanan dilatasyonlar gerektirir.

Korunma

• Uygun boyutta endotrakeal tüpler, kaf basıncının kontrolü ve tüpün sabitlenmesi
• Mümkün olan en kısa entübasyon ve uzun entübasyonların erken gözden geçirilmesi

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

İlgili hastalıklar

• Krup (larenjotrakeobronşit)
• Laringomalazi
• Tekrarlayan solunum yolu papillomatozu
• Polianjiitli granülomatoz
• Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH)
• Ses teli felci (rekürren laringeal sinir hasarı)
• Astım
• Down sendromu (trizomi 21)

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Subglottic Stenosis (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Gönder

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.