Durgical
TR
Uygulama

Dehidratasyon ve sıvı yüklenmesi

  • Mekanizma
  • Sınav önceliği: orta

Sıvının az ya da çok olması kan basıncını, nabzı, idrarı ve cildi değiştirir; böbrek tuz ve suyu tutarak ya da atarak bunu düzeltmeye çalışır.

Güncellendi

Diğer adları: Hacim azalması, Hipovolemi, Hipervolemi

Nedir

İki kavram birbirinden ayrı tutulmalıdır: hacim azalması (sodyum normalken ekstrasellüler tuz ve su kaybı) ve dar anlamda dehidratasyon (sodyum yüksekken su kaybı). Yüklenmede ekstrasellüler kompartman sodyum ve su tutulumuyla genişler; fazlalık Starling kuvvetlerine göre interstisyumda toplanır (ödem). Böbreğin “gördüğü” etkin arteriyel kan hacmidir; bu, vücutta fazla sıvı olsa bile düşük olabilir.

Nasıl çalışır, adım adım

  1. Ekstrasellüler sıvı kaybı venöz dönüşü, atım hacmini ve kan basıncını düşürür.
  2. Baroreseptörler sempatik tonusu artırır: taşikardi, vazokonstriksiyon ve renin salınımı.
  3. Anjiyotensin II ve aldosteron Na⁺ tutar; hacim düşüşü büyükse, osmolalite normal olsa bile ADH salınır.
  4. Böbrek az, konsantre ve neredeyse sodyumsuz idrar yapar (diüretik veya tübül hasarı yoksa).
  5. Yüklenmede yüksek venöz basınç sıvıyı interstisyuma iter; lenfatikler yetersiz kalır ve ödem ortaya çıkar.
  6. Kalp veya karaciğer yetersizse etkin arteriyel hacim düşük kalır: böbrek ödeme rağmen sodyum tutmaya devam eder.

Starling forces along a capillary

Starling forces along a capillary: Arteriolar NFP +4, Venular NFP −13 mmHg ArterioleVenuleInterstitiumPc 32Pc 15πc 29Pif 0 mmHgπif 1 mmHgLymph-30-150153045Net pressure (mmHg)ArterioleVenulePosition along the capillary↑ Filtration (fluid out)↓ Absorption (fluid in)+4 mmHg−13 mmHg

Arteriolar NFP +4 mmHgVenular NFP −13 mmHgFiltration 0.5Reabsorption 5.0Net absorption 4.5 a.u.

Dehydration: the blood is concentrated (↑ πc) and Pc falls: absorption wins and fluid moves from the interstitium into the plasma (the same happens after a hemorrhage).

Tap a force (Pc, πc, Pif, πif), the lymph or the net pressure value.

  • Filtration (fluid out)
  • Absorption (fluid in)
  • Net filtration pressure
  • Normal net pressure
  • Lymphatic (returns the excess)
  • Edema
Illustrative Durgical schematic of the classic Starling model; values are approximate and flow units arbitrary. The revised Starling principle (glycocalyx) shows that most capillaries at steady state absorb very little: the lymph returns almost all that is filtered.

Starling forces along a capillary

Starling forces along a capillary: Arteriolar NFP +14, Venular NFP +6 mmHg · Edema ArterioleVenuleInterstitiumPc 38Pc 30πc 25Pif 0 mmHgπif 1 mmHg⚠ Edema-30-150153045Net pressure (mmHg)ArterioleVenulePosition along the capillary↑ Filtration (fluid out)↓ Absorption (fluid in)+14 mmHg+6 mmHg⚠ Edema

Arteriolar NFP +14 mmHgVenular NFP +6 mmHgFiltration 10.0Reabsorption 0.0Net filtration 10.0 a.u. (lymph capacity 7.5)

Heart failure: high venous pressure raises Pc along the whole capillary; there is almost no reabsorption and filtration outruns the lymph (peripheral edema in right-sided failure, pulmonary edema in left-sided).

Edema: net filtration (10.0 a.u.) is more than the lymph can return (7.5 a.u.), so fluid collects in the interstitium.

Tap a force (Pc, πc, Pif, πif), the lymph or the net pressure value.

  • Filtration (fluid out)
  • Absorption (fluid in)
  • Net filtration pressure
  • Normal net pressure
  • Lymphatic (returns the excess)
  • Edema
Illustrative Durgical schematic of the classic Starling model; values are approximate and flow units arbitrary. The revised Starling principle (glycocalyx) shows that most capillaries at steady state absorb very little: the lymph returns almost all that is filtered.

İki durum nasıl görünür

BulguDüşük hacimYüksek hacim
Nabız ve basınçTaşikardi, ortostaz, hipotansiyonNormal veya hipertansiyon
Boyun venleriKollabeDolgun
Akciğerler ve ciltKuru mukoza, yavaş kapiller dolumRaller, gode bırakan ödem, asit
AğırlıkAzalırArtar
İdrarAz, düşük Na⁺ (böbrek sağlıklıysa)Değişken; etkin arteriyel hacim düşükse düşük Na⁺
LaboratuvarYüksek BUN/kreatinin, hemokonsantrasyonHemodilüsyon; kalp yetmezliği veya sirozda hiponatremi

Klinik bağlantı

  • Küçük çocuklarda gastroenterit: kilogram başına daha fazla vücut suyu, daha yüksek günlük döngü ve su içmek için başkalarına bağımlılık; dehidratasyon hızla ilerler.
  • Dang humması (Colombia'da sık): kritik evrede plazma kapillerlerden sızar; efüzyonlar olsa bile hemokonsantrasyon ve hipovolemiye yol açar.
  • Sıcak iklimlerde ve fiziksel çalışma sırasında ter saatte 1 L'yi aşabilir; yaşlılar daha az susuzluk hisseder.

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Kalp yetmezliği ve ödemi olan bir hastanın idrar sodyumu neden dehidrate biriymiş gibi düşüktür?

Düşük kalp debisi etkin arteriyel hacmi azaltır; baroreseptörler ve böbrek hipovolemiye yanıt verir gibi davranır (RAAS, sempatik sistem, ADH) ve total vücut sıvısı artmış olsa da sodyum ve su tutar.

Hacim azalmasında BUN/kreatinin oranı neden yükselir?

Tübül akımı yavaş ve ADH yüksek olduğunda tübül daha çok üre geri emer (üre suyu izler), kreatinin ise geri emilmez: BUN kreatininden daha fazla yükselir.

“Hacim azalması” ile “dehidratasyon” arasındaki fizyolojik fark nedir?

Hacim azalması, serum sodyumu normalken ekstrasellüler sodyum ve su kaybıdır; saf dehidratasyon ise yüksek sodyum ve osmolalite ile hücre büzüşmesine yol açan su kaybıdır.

İlişkili konular

İlişkili hastalıklar

← Tüm fizyoloji

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: Hypovolemia and Hypovolemic Shock (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); Dehydration: MedlinePlus Medical Encyclopedia (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2024); Heart Failure (Congestive Heart Failure) (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.