Böbrek, sıvılar ve asit-baz
Glomerüler filtrasyon, klirens, tübüler taşıma, su, sodyum, potasyum ve asit-baz dengesi.
30 pages
Sınav önceliği: yüksek
- ADH, susama ve su dengesiDüzenlenme · Beyin kanın ne kadar yoğun olduğunu algılar
- Arter kan gazını adım adım okumakÖlçüm ve yorumlama · Kan gazı kanın pH'sını, CO₂'sini, bikarbonatını ve oksijenini gösterir
- Distal tübül ve toplayıcı kanalMekanizma · Nefronun sonu ince ayarı yapar: idrarla ne kadar tuz, su, potasyum ve asit atılacağını…
- Diüretikler nerede ve nasıl etki ederMekanizma · Her diüretik nefronun bir bölümünde bir tuz taşıyıcısını bloke eder
- Glomerüler filtrasyon: bariyer ve belirleyicileriMekanizma · Böbrekler günde yaklaşık 180 litre plazma süzer
- Henle kulpunda taşımaMekanizma · Henle kulpu tuzu sudan ayırır: bir kolu suyu dışarı bırakır, diğeri tuzu dışarı pompalar
- Metabolik asidoz, anyon açığı ve kompanzasyonMekanizma · Metabolik asidozda kan bikarbonat kaybeder veya asit kazanır
- Potasyum dengesiDüzenlenme · Potasyumun neredeyse tamamı hücrelerin içindedir
- Renal klerensÖlçüm ve yorumlama · Klerens, böbreğin dakikada ne kadar plazmayı bir maddeden temizlediğini gösterir
- Respiratuvar asidoz ve alkalozMekanizma · Çok az solumak CO₂ biriktirir ve kanı asitleştirir; çok fazla solumak CO₂'yi atar ve kanı…
- Sıvı ve elektrolit dengesizliklerini akıl yürüterek çözmekBilinmesi gereken tablo · Her elektrolit sorunu üç soruyla anlaşılır: hücre içine mi dışına mı geçti, böbrek ne yaptı…
- Sodyum ve ekstrasellüler hacmin düzenlenmesi (natriüretik peptidlerle birlikte)Düzenlenme · Vücuttaki total sodyum, hücrelerin dışında ne kadar sıvı bulunacağına karar verir
- Zıt akım mekanizması, üre geri dönüşümü ve idrar konsantrasyonuMekanizma · Böbrek, gerektiğinde idrardan su çekebilmek için medullasını tuzlar
Sınav önceliği: orta
- Akut ve kronik böbrek yetmezliğinin fizyolojisiMekanizma · Böbrekler çok az süzdüğünde potasyum, asit, su ve atıklar birikir, böbrek hormonları yetersiz…
- Dehidratasyon ve sıvı yüklenmesiMekanizma · Sıvının az ya da çok olması kan basıncını, nabzı, idrarı ve cildi değiştirir; böbrek tuz ve suyu…
- GFH ve plazma akımının ölçülmesi: inülin, kreatinin, PAH ve filtrasyon fraksiyonuÖlçüm ve yorumlama · Böbreklerin ne kadar süzdüğünü ve ne kadar kan aldığını, böbreğin bilinen bir şekilde işlediği…
- Glukoz transport maksimumu ve böbrek eşiğiÖlçüm ve yorumlama · Böbrek süzülen glukozun tamamını belli bir sınıra kadar geri alır; kan glukozu bu sınırı aşınca…
- H⁺ ve bikarbonatın böbrekte işlenmesiMekanizma · Böbrek süzülen bikarbonatın tamamını geri alır ve metabolizmanın ürettiği asidi atarak yeni…
- İdrar dilüsyonu, serbest su ve osmotik diürezÖlçüm ve yorumlama · Böbrek suyu tuzsuz atabilir (dilüe idrar) ya da tutabilir; serbest su klirensi hangi yönde…
- İV sıvılar: tonisite ve gittikleri yerKavram · Her İV sıvı, içeriğine göre vücudun farklı bir bölümüne gider: plazmaya, tüm ekstrasellüler…
- Kalsiyum, fosfat ve magnezyumun böbrekte işlenmesiMekanizma · Vücudun ne kadar kalsiyum, fosfat ve magnezyum tutacağına böbrek karar verir; her biri esas…
- Kompartmanlar arası sıvı kaymalarıMekanizma · Su, hücreler ile çevrelerindeki sıvı arasında, daha çok parçacığın çözünmüş olduğu tarafa doğru…
- Metabolik alkaloz ve kompanzasyonuMekanizma · Kanda bikarbonat fazla olunca pH yükselir; akciğerler dengelemek için daha az solur, böbrek ise…
- Miksiyon ve mesane refleksiDüzenlenme · Mesane gevşekken dolar; sakral omurilik ve beyin sapının koordine ettiği bir refleksle boşalır…
- Mikst asit–baz bozukluklarıÖlçüm ve yorumlama · Bazen iki ya da üç asit–baz sorunu aynı anda olur; kompanzasyonun beklenene uymamasıyla ortaya…
- Nefronun fonksiyonel anatomisiKavram · Her böbrekte yaklaşık bir milyon nefron vardır: bir filtre (glomerül) ve yararlı olanı geri…
- Proksimal tübülde taşınımMekanizma · Tübülün ilk bölümü süzülen tuz ve suyun üçte ikisini, glukoz ve amino asitlerin ise neredeyse…
- Renal kan akımı, otoregülasyon ve tübüloglomerüler geri bildirimDüzenlenme · Böbrek, giriş arteriyolünü daraltıp genişleterek kan basıncı çok yükselip düşse bile akımını ve…
- Tamponlar ve Henderson–Hasselbalch denklemiKavram · Tamponlar fazla asit veya bazı saniyeler içinde emer ve kan pH'sının sert biçimde dalgalanmasını…
Tamamlayıcı
A'dan Z'ye
Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.