Koroner dolaşım ve miyokard iskemisi

Kavram
Sınav önceliği: orta

Kalp esas olarak diyastolde beslenir ve istirahatte oksijeninin neredeyse tamamını zaten çeker: daha fazlasına ihtiyaç duyarsa ancak daha fazla akım alabilir.

Güncellendi 1 Kas 2026

3B olarak görün: Sol ana koroner arter · LAD (sol ön inen arter, r. interventricularis anterior) · Sirkumfleks arter (r. circumflexus) · Sağ koroner arter (a. coronaria dextra) · Arka inen arter (PDA, r. interventricularis posterior) · Koroner sinüs (sinus coronarius)

Nedir

Koroner arterler aort kökünden çıkar ve kardiyak debinin yaklaşık %4–5'ini miyokarda taşır. Sol ventrikül sistolde kendi damarlarını sıkıştırır, bu nedenle akımının çoğunu diyastolde alır. Oksijen ekstraksiyonu istirahatte zaten çok yüksek olduğundan ek gereksinim metabolik vazodilatasyonla karşılanır; bir plak bu rezervi sınırladığında iskemi ortaya çıkar.

Önemli bilgiler

ATP'nin bir yıkım ürünü olan adenozin, başlıca koroner metabolik vazodilatördür.
İskemik kaskad: önce gevşeme bozulur, sonra kasılma, ardından EKG değişir ve ağrı en son gelir.
Miyokardın venöz kanı çoğunlukla sağ atriyuma açılan koroner sinüse drene olur.
Bir stenoz yavaş ilerlediğinde kollateraller gelişir; ani bir tıkanma bunların oluşmasına zaman bırakmaz.

Electrocardiogram: a normal beat in lead II

HR 100 /minRR 0.60 sPR 0.16 sQRS 0.09 sQT 0.33 sQTc 0.43 s

Tap a wave (P, QRS, T, U), an interval (PR, ST, QT) or the RR.

ECG trace (lead II)
Small box: 0.04 s · 0.1 mV
Big box: 0.20 s · 0.5 mV
Selected part

Hızı 100 atım/dk'ya çıkarın ve T ile sonraki P arasındaki aralığın daraldığını izleyin: perfüzyon için daha az diyastol.

Denklemler

Koroner perfüzyon basıncıKPB = DKB_aort − SVDSB

DKB_aort: aort diyastolik basıncı
SVDSB: sol ventrikül diyastol sonu basıncı

Diyastolik hipotansiyon veya yüksek SVDSB subendokardiyal perfüzyonu azaltır.

Laplace yasası (duvar gerilimi)T = P × r / (2h)

P: ventrikül içi basınç
r: yarıçap
h: duvar kalınlığı

Genişlemiş bir ventrikül aynı basıncı oluşturmak için daha fazla oksijen harcar.

Referans değerler (istirahatteki erişkin)

Parametre	Değer	Not
Koroner kan akımı	≈225–250 mL/dk	100 g başına ≈70 mL/dk
Kardiyak debideki payı	≈%4–5
Miyokardın O₂ ekstraksiyonu	≈%70–75
Koroner sinüs satürasyonu	≈%25–30

Dinlenme halindeki sağlıklı bir yetişkin için yaklaşık değerler; her laboratuvar kendi aralıklarını belirler.

Klinik bağlantı

Stabil anjina: sabit bir plak rezervi sınırlar; ağrı eforla gelir ve istirahatle geçer.
Enfarktüs: plak rüptürü tıkayıcı bir trombüs oluşturur; reperfüzyon olmazsa nekroz saatler içinde subendokarddan epikarda doğru yayılır.
Aort stenozu koroner hastalık olmadan anjinaya yol açar: daha fazla kas kitlesi, daha yüksek sistolik basınç ve daha düşük diyastolik perfüzyon basıncı.

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Gereksinim arttığında kalp neden oksijen ekstraksiyonunu fazla artıramaz?

İstirahatte oksijenin yaklaşık %70–75'ini zaten çeker; ek gereksinim neredeyse yalnızca metabolik vazodilatasyonla sağlanan daha fazla akımla karşılanır.

Koroner stenozu olan bir hastada taşikardi neden iskemiyi tetikleyebilir?

Oksijen gereksinimini artırır ve diyastolü kısaltarak sol ventrikülün akım aldığı süreyi azaltır: gereksinim artar, sunum azalır.

Subendokard neden iskemiye uğrayan ilk katmandır?

Sistolde en yüksek sıkıştırıcı basınca maruz kalır, neredeyse tamamen diyastolik akıma bağımlıdır ve epikardiyal damarlardan gelen dallanmanın en ucunda yer alır.

Laplace yasası genişlemiş bir ventrikülün neden daha fazla oksijen kullandığını nasıl açıklar?

Duvar gerilimi yarıçapla artar; aynı basıncı oluşturmak için büyük bir ventrikül daha fazla gerilime ve dolayısıyla daha fazla oksijene ihtiyaç duyar.

3B olarak görün

Bunun gerçekleştiği, Durgical 3B anatomisindeki yapılar.

İlişkili konular

İlişkili hastalıklar

Farmakolojide

← Tüm fizyoloji

Eğitim amaçlı fizyoloji içeriğidir; tanı veya tedavi rehberi değildir ve bir sağlık profesyonelinin önerisinin yerini tutmaz. Değerler yaklaşık referanslardır. Doz bilgisi içermez.

Kaynaklar: Anatomy, Thorax, Heart Left Anterior Descending (LAD) Artery (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026); Myocardial Infarction (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024); Stable Angina (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2026).

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.