Crohn hastalığı !

Crohn hastalığı, sindirim kanalının herhangi bir yerini yamalar halinde tutabilen kronik bir bağırsak iltihabıdır; ağrı, ishal, darlık ve fistül yapar.

Güncellendi 2026-10-29

İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

Nedir

Ağızdan anüse kadar sindirim kanalının herhangi bir bölümünü tutabilen, yamalı (atlamalı) lezyonlar ve darlık ile fistüllere yol açan transmural iltihapla seyreden kronik, tekrarlayan inflamatuvar bağırsak hastalığıdır.

Kimleri etkiler

Genellikle ergenlik ile otuzlu yaşlar arasında başlar; yaşamın ilerleyen döneminde daha küçük ikinci bir zirve görülür. Kolombiya dahil Latin Amerika'da insidans artmaktadır, ancak bölgede ülseratif kolit genellikle daha sık bildirilir.

Nedenler

Genetik olarak yatkın kişilerde bağırsak bakterilerine karşı anormal bağışıklık yanıtı
NOD2 gibi yatkınlık genleri
Çevresel tetikleyiciler ve bağırsak mikrobiyomundaki değişiklikler

Risk faktörleri

Sigara içme (riski artırır ve seyri kötüleştirir)
Ailede inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsü
Kentsel, sanayileşmiş yaşam tarzı
Sık antibiyotik kullanımı (öne sürülmüş)

Patofizyoloji

İltihap duvarın tüm kalınlığını tutar (transmural) ve normal bağırsakla ayrılmış atlamalı lezyonlar halinde görülür. En sık terminal ileum ve çekum tutulur. Derin ülserler parke taşı görünümünde mukoza oluşturur, kazeifiye olmayan granülomlar gelişebilir ve duvar hasarı darlık, fistül ve apselere yol açar.

Sınıflandırma

Montreal: tanı yaşı, yerleşim (ileal, kolonik, ileokolonik, üst GİS) ve davranış (inflamatuvar, darlık yapan, penetran) ile perianal hastalık
Aktivite skorları (örneğin CDAI, Harvey-Bradshaw)

Belirti ve bulgular

Genellikle görünür kan olmadan kronik ishal
Çoğu kez sağ alt kadranda karın ağrısı; kitle olabilir
Kilo kaybı, yorgunluk, ateş; çocuklarda büyüme geriliği
Perianal hastalık: fistüller, apseler, fissürler, deri etiketleri (skin tag)
Ağız ülserleri
Bağırsak dışı: artrit, sakroiliit, eritema nodozum, piyoderma gangrenozum, episklerit, üveit

Tanı

Klinik: Öyküye, perianal bölge dahil muayeneye ve endoskopik, histolojik ve görüntüleme bulgularının birlikte değerlendirilmesine dayanır; tek başına tanı koyduran bir test yoktur.
Tetkikler: Tam kan sayımı, CRP, albümin, demir, B12 vitamini ve folat. Dışkıda kalprotektin. Clostridioides difficile dahil enfeksiyonu dışlamak için dışkı testleri. Biyopsili ileokolonoskopi (kazeifiye olmayan granülomlar). İmmünosupresyondan önce tüberküloz dışlanır.
Görüntüleme: İnce bağırsak hastalığı, darlıklar ve fistüller için MR veya BT enterografi; perianal fistüller için pelvik MR; bağırsak ultrasonografisi; darlıklar dışlandığında kapsül endoskopi.

Ayırıcı tanı

Ülseratif kolit
Bağırsak tüberkülozu (Kolombiya'da önemli)
Enfeksiyöz enterokolit (Yersinia, amebiyaz)
Akut apandisit
Bağırsak lenfoması
İrritabl bağırsak sendromu

Tedavinin amacı

Mukozal iyileşmeyle birlikte remisyon sağlamak ve sürdürmek, darlık, fistül ve cerrahiyi önlemek ve büyüme, beslenme ve yaşam kalitesini normal tutmak.

Tedavi

Medikal: Kısa süreli remisyon indüksiyonu için kortikosteroidler (ileoçekal hastalıkta lokal etkili formlar dahil); idame tedavisinde kullanılmaz.
Medikal: İdame tedavisinde ve biyolojik ajanlarla birlikte immünomodülatörler (tiyopürinler, metotreksat).
Medikal: Orta-ağır hastalıkta biyolojik tedavi (anti-TNF, anti-integrin, anti-interlökin 12/23 veya 23 ajanlar); bazı olgularda küçük moleküllü (JAK inhibitörü) seçenekler.
Girişim: Perianal apse ve fistüllerde antibiyotikler ve drenaj (seton).
Cerrahi: Darlıklar, fistüller veya medikal tedavinin başarısızlığında cerrahi: bağırsak koruyucu rezeksiyon veya striktüroplasti.
Yaşam tarzı: Sigaranın bırakılması; çocuklarda tek başına enteral beslenme dahil beslenme desteği.
İzlem: Kalprotektin, endoskopi ve görüntülemeyle izlem; immünosupresyon sırasında aşılama ve kanser taraması.

Komplikasyonlar

Darlıklar ve bağırsak tıkanıklığı
Fistüller (enteroenterik, enterovezikal, enterokutanöz, perianal) ve apseler
Malabsorpsiyon, B12 vitamini eksikliği, anemi
İleal hastalık sonrası safra taşları ve oksalat böbrek taşları
Uzun süreli kolon tutulumunda kolorektal kanser
Venöz tromboembolizm, osteoporoz

Prognoz

Ömür boyu süren, tekrarlayan bir hastalıktır. Birçok hasta bir noktada cerrahiye ihtiyaç duyar ve hastalık rezeksiyondan sonra nüksedebilir. Erken etkili tedavi ve sigaranın bırakılması seyri iyileştirir; yaşam beklentisi normale yakındır.

Korunma

Alevlenmeleri ve cerrahi sonrası nüksü azaltmak için sigara içmemek
Uzun süreli kolon tutulumunda kolonoskopik sürveyans

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Crohn hastalığının lezyonları ülseratif kolitinkilerden nasıl ayrılır?

Crohn'da ağızdan anüse kadar her yerde atlamalı lezyonlar ve transmural iltihap vardır; ülseratif kolit ise rektumdan başlayarak kesintisizdir ve mukozayla sınırlıdır.

Crohn hastalığında bağırsağın en sık tutulan bölümü hangisidir?

Terminal ileum ve çekum (ileokolonik hastalık).

Hangi histolojik bulgu Crohn hastalığını destekler?

Transmural iltihapla birlikte kazeifiye olmayan granülomlar.

Sigara Crohn hastalığını nasıl etkiler?

Hastalığın gelişme riskini artırır ve daha fazla alevlenme ve cerrahi sonrası daha fazla nüksle seyri kötüleştirir.

Kolombiya'da Crohn hastalığı tanısı konmadan önce hangi enfeksiyon dışlanmalıdır?

İleoçekal bölgeyi de tutan bağırsak tüberkülozu; biyolojik tedaviden önce de dışlanmalıdır.

İlgili hastalıklar

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Crohn Disease (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.