İnce bağırsak tıkanıklığı !

İnce bağırsak tıkanıklığı, çoğu kez yapışıklık veya fıtığa bağlı ince bağırsak tıkanmasıdır; kramp tarzı ağrı, kusma ve karında şişlik yapar.

Güncellendi 2026-10-29

İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

Nedir

Jejunum veya ileumun mekanik ya da fonksiyonel tıkanmasıdır; bağırsak içeriğinin ve gazın geçişini durdurarak kolik tarzı ağrı, kusma ve distansiyona yol açar.

Kimleri etkiler

Acil cerrahi yatışın en sık nedenlerinden biridir. Cerrahinin yaygın olduğu yerlerde önde gelen neden karın ameliyatları sonrası yapışıklıklardır; daha önce ameliyat olmamış kişilerde, özellikle fıtıkların tedavisiz kaldığı yerlerde, fıtıklar sık bir nedendir.

Nedenler

Geçirilmiş karın veya pelvis cerrahisi sonrası yapışıklıklar (en sık)
Fıtıklar: inguinal, femoral, umbilikal, insizyonel veya internal
Tümörler: lümen içinde, duvarda veya dışarıdan bası yapan (peritoneal metastazlar dahil)
Crohn hastalığı darlıkları, radyasyon enteriti
Daha seyrek: volvulus, invajinasyon, safra taşı ileusu, bezoarlar, yabancı cisimler

Risk faktörleri

Geçirilmiş laparotomi, özellikle alt karın ve pelvis cerrahisi
Tedavi edilmemiş karın duvarı fıtığı
Karın içi kanser veya geçirilmiş karın radyoterapisi
İnflamatuvar bağırsak hastalığı

Patofizyoloji

Tıkanıklığın üzerinde gaz ve sıvı birikir; bağırsak genişler ve duvarı ödemli hale gelir. Salgı artar, emilim azalır; kusmayla birlikte bu durum dehidratasyon, elektrolit kaybı ve böbrek hasarına yol açar. Artan duvar basıncı önce venöz, ardından arteriyel akımı bozabilir (strangülasyon); bu da en sık kapalı ansta olmak üzere iskemi, nekroz, bakteriyel translokasyon ve perforasyona yol açar.

Sınıflandırma

Kısmi veya tam tıkanıklık
Basit veya kapalı ans
Strangülasyonsuz veya strangülasyonlu (iskemi)
Proksimal (yüksek) veya distal (alçak): yüksek tıkanıklık erken kusma, alçak tıkanıklık daha fazla distansiyon yapar

Belirti ve bulgular

Karnın ortasında kolik tarzı, kramp şeklinde ağrı
Bulantı ve kusma; yüksek tıkanıklıkta erken ve safralı, alçak tıkanıklıkta geç ve fekaloid
Karında distansiyon
Tam tıkanıklıkta kabızlık ve gaz çıkaramama (obstipasyon)
Erken dönemde yüksek perdeli, metalik bağırsak sesleri; geç dönemde sessiz karın
Dehidratasyon bulguları: taşikardi, kuru mukozalar, düşük idrar çıkışı

Tanı

Klinik: Geçirilmiş cerrahi, fıtık veya kanser öyküsü; kusma, distansiyon ve gaz çıkaramama. Muayenede hidrasyon, skarlar, tüm fıtık ağızları (femoral dahil) ve peritonit bulguları değerlendirilir; parmakla rektal muayene yapılır.
Tetkikler: Tam kan sayımı, elektrolitler, böbrek fonksiyonları, laktat ve kan gazı (kusma hipokalemik metabolik alkaloza yol açabilir; asidoz iskemiyi düşündürür). Ameliyattan önce kan grubu ve antikor taraması.
Görüntüleme: Ana test intravenöz kontrastlı batın ve pelvis BT'sidir: genişlemiş ince bağırsağı, geçiş noktasını, nedeni ve strangülasyon bulgularını gösterir. Direkt grafiler genişlemiş ansları ve hava-sıvı seviyelerini gösterebilir. Suda çözünen kontrastla yapılan kontrol grafileri yapışıklığa bağlı tıkanıklığın düzelip düzelmeyeceğini öngörmeye yardımcı olur.

Ayırıcı tanı

Paralitik ileus (ameliyat sonrası, elektrolitler, ilaçlar)
Kalın bağırsak tıkanıklığı
Akut mezenterik iskemi
Gastroenterit
Akut pankreatit
İçi boş organ perforasyonu

Tedavinin amacı

Sıvı ve elektrolitleri yerine koymak, bağırsağı dekomprese etmek, tıkanıklığı gidermek ve iskemik bağırsağın perfore olmadan ameliyat edilmesi için strangülasyonu erken tanımak.

Tedavi

Akut dönem: Resüsitasyon: ağızdan hiçbir şey verilmemesi, intravenöz kristaloidler, potasyum ve diğer elektrolitlerin düzeltilmesi, idrar çıkışını izlemek için idrar sondası; ayrıca analjezi ve antiemetikler.
Konservatif: Bağırsak istirahati ve nazogastrik sondayla dekompresyon; iskemi bulgusu olmayan yapışıklığa bağlı tıkanıklıkların çoğu bu cerrahi dışı yaklaşımla düzelir.
Girişim: Yapışıklığa bağlı tıkanıklıkta ağızdan suda çözünen kontrast: kontrol grafisinde kontrastın kolona ulaşması düzelmeyi öngörür ve iyileşmeyi hızlandırabilir.
Cerrahi: Strangülasyon, peritonit, kapalı ans, tıkalı fıtık veya cerrahi dışı tedavinin başarısızlığında cerrahi (açık veya laparoskopik): adezyolizis, fıtık onarımı ve canlılığını yitirmiş bağırsağın rezeksiyonu.
İzlem: Tekrarlanan muayene, laktat ve sıvı dengesiyle yakın yeniden değerlendirme; kötüleşen bulgular cerrahiyi gerektirir.

Komplikasyonlar

Bağırsak iskemisi, nekrozu ve perforasyonu
Sepsis ve peritonit
Kusmaya bağlı aspirasyon pnömonisi
Akut böbrek hasarı ve elektrolit bozukluğu
Geniş rezeksiyon sonrası kısa bağırsak
Yeni yapışıklıklara bağlı tekrarlayan tıkanıklık

Prognoz

Yapışıklığa bağlı tıkanıklıkların çoğu cerrahi olmadan düzelir, ancak nüks sıktır. Strangülasyon gözden kaçırıldığında veya cerrahi geciktiğinde mortalite belirgin biçimde artar; sonuç nedene, yaşa ve eşlik eden hastalıklara bağlıdır.

Korunma

Semptomatik fıtıkların elektif onarımı
Yapışıklıkları azaltan özenli cerrahi teknik ve laparoskopik yaklaşımlar

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Daha önce karın ameliyatı geçirmiş bir hastada ince bağırsak tıkanıklığının en sık nedeni nedir?

Ameliyat sonrası yapışıklıklar.

İnce bağırsak tıkanıklığını doğrulamak ve strangülasyonu araştırmak için hangi görüntüleme yöntemi tercih edilir?

Geçiş noktasını, nedeni ve iskemi bulgularını gösteren intravenöz kontrastlı batın ve pelvis BT'si.

İnce bağırsak tıkanıklığında hangi özellikler strangülasyonu düşündürür?

Sürekli ağrı, ateş, taşikardi, peritonit, yükselen lökosit sayısı veya laktat ve kapalı ans ya da zayıf duvar kontrastlanması gibi BT bulguları.

Proksimal tıkanıklıkta uzun süreli kusmadan sonra hangi asit-baz bozukluğu tipiktir?

Hipokalemik, hipokloremik metabolik alkaloz.

Bağırsak tıkanıklığı olan yaşlı kadınlarda hangi fıtık ağzı mutlaka muayene edilmelidir?

İnguinal bağın altındaki femoral kanal: femoral fıtıklar küçüktür, kolayca gözden kaçar ve sıklıkla strangüle olur.

İlgili hastalıklar

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Small Bowel Obstruction (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2025).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

Durgical 3D modelinde vurgulanmış Jejunum