İnsizyonel (ventral) fıtık !

İnsizyonel fıtık, karındaki eski bir ameliyat skarının zayıf bir bölgesinden, çoğunlukla orta hat karın ameliyatından sonra oluşan şişliktir.

Güncellendi 2026-10-29

İlgili yapılar

Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.

Nedir

Karın duvarındaki önceki bir ameliyat skarının zayıf bir bölgesinden, çoğunlukla orta hat laparotomisinden sonra gelişen fıtıktır. Bir ventral fıtık tipidir.

Kimleri etkiler

Açık karın cerrahisinin en sık uzun dönem komplikasyonlarından biridir. Oranlar çalışmalar arasında büyük farklılık gösterir ve yara enfeksiyonu, obezite ve acil ameliyatlarla artar.

Nedenler

Laparotomi sonrası fasya kapanmasının başarısızlığı
Cerrahi alan enfeksiyonu veya yara ayrışması (dehisans)
Laparoskopi sonrası trokar yeri fıtığı (özellikle göbekte)
Stoma yeri (parastomal fıtık)

Risk faktörleri

Cerrahi alan enfeksiyonu
Obezite, sigara içme ve diyabet
Acil cerrahi ve orta hat insizyonları
Kronik öksürük (KOAH), kabızlık, asit, ameliyat sonrası gebelik
Malnütrisyon, kortikosteroidler ve immünosupresyon
Abdominal aort anevrizması ve bağ dokusu hastalıkları
Kapatma tekniği (büyük dikiş aralıkları, hızlı emilen sütür)

Patofizyoloji

Fasya kenarları ameliyattan sonraki haftalarda, çoğu kez skar güçlenmeden önce ayrılır. Ardından periton, omentum veya bağırsak bu açıklıktan dışarı itilir. Zamanla fıtık, bağırsağın büyük bölümü karın boşluğunun dışında kalacak kadar büyüyebilir (domain kaybı).

Sınıflandırma

Ventral fıtıklar: primer (umbilikal, epigastrik, Spigel) veya insizyonel
Avrupa Herni Derneği: orta hat (M1–M5) veya lateral (L1–L4) yerleşim ve defekt genişliği (W1–W3)
Redükte edilebilir, inkarsere veya strangüle; domain kaybıyla birlikte veya domain kaybı olmadan

Belirti ve bulgular

Ayakta durma veya ıkınmayla büyüyen, bir ameliyat skarında veya yakınında şişlik
Rahatsızlık, çekme hissi veya çekici ağrı
Büyük fıtıkların üzerinde deri değişiklikleri veya ülserasyon
Birçoğu asemptomatiktir

Tanı

Klinik: Skarın ayakta ve yatarken Valsalva ile palpasyonu; defekt boyutu, redüktabilite, deri kalitesi ve önceki ameliyatlar kaydedilir.
Tetkikler: Ameliyat öncesi testler hastaya göre belirlenir: glukoz kontrolü, beslenme ve sigara içme durumu. Strangülasyondan şüpheleniliyorsa tam kan sayımı, laktat ve elektrolitler.
Görüntüleme: BT defekt boyutunu, içeriği, diğer gizli defektleri ve domain kaybını tanımlar ve onarım yönteminin seçimine yön verir. Ultrasonografi küçük fıtıkları doğrulayabilir.

Ayırıcı tanı

Rektus kaslarının diastazı
Primer umbilikal veya epigastrik fıtık
Yarada seroma, hematom veya apse
Karın duvarı tümörü (örneğin desmoid, lipom)
Parastomal fıtık veya prolapsus

Tedavinin amacı

Komplikasyonları ve nüksü azaltmak için hastayı önceden optimize ederek, karın duvarı işlevini geri kazandıran kalıcı bir onarımla defekti kapatmak.

Tedavi

İzlem: Küçük, asemptomatik fıtıklarda veya cerrahi riski yüksek hastalarda, uyarı bulguları açıkça anlatılarak bekle-gör yaklaşımı bir seçenektir.
Yaşam tarzı: Elektif onarımdan önce prehabilitasyon: kilo kaybı, sigaranın bırakılması, glukoz kontrolü ve beslenmenin iyileştirilmesi.
Cerrahi: Meşle açık onarım; meş çoğu kez rektus kaslarının arkasına yerleştirilir (retromüsküler, Rives-Stoppa tipi); yalnızca sütürle onarımda nüks yüksektir.
Cerrahi: Uygun defektlerde intraperitoneal veya ekstraperitoneal meşle laparoskopik ya da robotik onarım.
Cerrahi: Büyük defektlerde veya domain kaybında komponent separasyonu (anterior veya transversus abdominis serbestleştirmesi).
Akut dönem: İnkarserasyon veya strangülasyonda acil cerrahi, gerekirse bağırsak rezeksiyonu; kontamine alanlarda meş kullanımı bireyselleştirilir.

Komplikasyonlar

İnkarserasyon, strangülasyon ve bağırsak tıkanıklığı
Onarım sonrası nüks
Seroma, yara enfeksiyonu ve meş enfeksiyonu
Enterokutanöz fistül
Domain kaybı ve çok büyük fıtıkların redüksiyonundan sonra solunum sorunları

Prognoz

İnsizyonel fıtıklar büyüme eğilimindedir. Optimize edilmiş bir hastada meşle elektif onarım en iyi sonuçları verir; nüks her yeni onarımla ve acil cerrahiyle artar.

Korunma

Orta hat insizyonlarının yavaş emilen sütürle, sütür uzunluğu yara uzunluğunun en az dört katı olacak şekilde küçük dikiş aralıklarıyla (small bites) kapatılması
Cerrahi alan enfeksiyonunun önlenmesi
Seçilmiş yüksek riskli hastalarda profilaktik meş
Kilo kontrolü ve sigaranın bırakılması

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

Laparotomi sonrası insizyonel fıtık için değiştirilebilir en güçlü risk faktörü nedir?

Cerrahi alan enfeksiyonu; obezite ve sigara diğer önemli değiştirilebilir etkenlerdir.

Orta hat laparotomisinde hangi kapatma tekniği insizyonel fıtık oranını azaltır?

Sütür-yara uzunluğu oranı en az 4:1 olacak şekilde, yavaş emilen devamlı sütürle küçük dikiş aralıklı (small bites) kapatma.

İnsizyonel fıtık onarımında neden genellikle meş kullanılır?

Yalnızca sütürle onarımın nüks oranı yüksektir; meşle güçlendirme bu oranı azaltır.

Büyük bir insizyonel fıtıkta domain kaybı ne anlama gelir?

Karın içeriğinin büyük bir bölümü fıtık kesesi içindedir; bu nedenle geri yerleştirilmesi karın içi basıncı artırabilir ve solunumu bozabilir.

İlgili hastalıklar

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Ventral Hernia (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.

Durgical 3D modelinde vurgulanmış Linea alba