Miksödem koması
Miksödem koması, az çalışan tiroidin en ağır ve hayatı tehdit eden biçimidir; düşük vücut sıcaklığı, yavaşlamış solunum ve bilinç bulanıklığıyla seyreder.
Nedir
Bilinç değişikliği, hipotermi ve birkaç organ sisteminin yetmezliğiyle seyreden dekompanse ağır hipotiroidi. Adına rağmen hastaların çoğu komada değildir; tıbbi bir acildir.
Kimleri etkiler
Nadirdir. Çoğunlukla uzun süredir tedavi edilmemiş veya yetersiz tedavi edilmiş hipotiroidisi olan yaşlı kadınları, genellikle soğuk aylarda ve tetikleyici bir olaydan sonra etkiler. Mortalite yüksektir.
Nedenler
- Uzun süreli primer hipotiroidi (otoimmün Hashimoto tiroiditi, tiroidektomi veya radyoaktif iyot sonrası), nadiren santral hipotiroidi
- Tetikleyici: enfeksiyon, özellikle pnömoni veya idrar yolu enfeksiyonu
- Soğuğa maruz kalma
- Sedatifler, opioidler, anestezi veya beyni baskılayan diğer ilaçlar
- İnme, miyokard enfarktüsü, kalp yetmezliği, gastrointestinal kanama veya travma
- Tiroid hormonu replasmanının bırakılması
Risk faktörleri
- İleri yaş ve kadın cinsiyet
- Tedavi edilmemiş veya tedaviye uyumu kötü hipotiroidi
- Kış veya soğuk ortam
- Sedatif kullanımıyla birlikte hastaneye yatış
Patofizyoloji
Ağır tiroid hormonu eksikliği metabolizmayı ve termogenezi yavaşlatır, solunum dürtüsünü ve kalbi baskılar ve serbest su klirensini azaltır. Bir stres faktörü bu kırılgan dengeyi bozar: hipotermi, karbondioksit retansiyonuyla hipoventilasyon, bradikardi, hiponatremi ve hipoglisemi ortaya çıkar ve bilinç durumunu kötüleştirir.
Belirti ve bulgular
- Bilinç bulanıklığı, letarji, stupor veya koma
- Hipotermi, çoğu zaman titreme olmadan
- Bradikardi, hipotansiyon ve yavaş, yüzeysel solunum
- Kuru cilt, yüz ve ellerde gode bırakmayan şişlik, incelmiş saçlar, makroglossi
- Tendon reflekslerinde gecikmiş gevşeme; bir tiroidektomi skarı ipucu verebilir
Tanı
- Klinik
- Hipotiroidi bulguları veya öyküsü olan, hipotermik ve uykuya meyilli bir hastada akla gelir. Bir tanı skoru vardır, ancak kan alındıktan sonra tedaviye klinik şüpheyle başlanır.
- Tetkikler
- Primer hipotiroidide çok yüksek TSH ile düşük serbest T4 (santral formlarda TSH düşük veya normal olabilir). Hiperkapniyi gösteren arter kan gazı, hiponatremi, hipoglisemi, yükselmiş kreatin kinaz; steroidlerden önce alınan kortizol; enfeksiyon araştırmak için kültürler.
- Görüntüleme
- Pnömoni veya perikardiyal efüzyon için akciğer grafisi; efüzyon için ekokardiyografi; komanın başka bir nedeni dışlanmalıysa beyin BT.
Ayırıcı tanı
- Sepsis
- Çevresel maruziyete bağlı hipotermi
- Adrenal kriz
- İnme veya başka bir yapısal beyin lezyonu
- Sedatif veya opioid doz aşımı
Tedavinin amacı
Tiroid hormonunu yerine koymak, olası adrenal yetmezliği karşılamak, solunumu, dolaşımı ve vücut sıcaklığını desteklemek ve tetikleyiciyi tedavi etmek.
Tedavi
- Medikal
- İntravenöz tiroid hormonu (levotiroksin, bazen liyotironinle birlikte), yaşlı hastalarda ve kalp hastalığı olanlarda dikkatle ayarlanır.
- Medikal
- Eşlik eden adrenal yetmezlik dışlanana kadar intravenöz glukokortikoidler.
- Akut dönem
- Yoğun bakım desteği: hava yolu koruması ve gerekirse mekanik ventilasyon, pasif yeniden ısıtma, dikkatli sıvı tedavisi, hiponatremi ve hipogliseminin düzeltilmesi, enfeksiyondan şüphelenildiğinde ampirik antibiyotikler.
- İzlem
- Santral vücut sıcaklığı, kalp ritmi, kan gazları, sodyum ve glukoz; hemşirelikte odak hava yolu, yavaş yeniden ısıtma, bası bölgelerinin bakımı ve sedatiflerden kaçınmadır.
Komplikasyonlar
- Solunum yetmezliği
- Özellikle hormon çok hızlı yerine konduğunda şok ve aritmiler
- Nöbetlerle seyreden ağır hiponatremi
- Perikardiyal efüzyon ve nadiren tamponad
- Ölüm
Prognoz
Mortalite, özellikle ağır hipotermisi, düşük bilinç düzeyi veya kalp hastalığı olan yaşlı hastalarda yüksektir. Hayatta kalanlar ömür boyu tiroid hormonu replasmanına ve izleme gereksinim duyar.
Korunma
- Hipotiroidinin tanınması ve yeterli replasmanı
- Hipotiroid hastalarda sedatifler ve opioidlerle dikkatli olunması
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Miksödem komasında glukokortikoidler neden tiroid hormonuyla birlikte verilir?
Eşlik eden adrenal yetmezlik olabilir; tiroid hormonu kortizol klirensini artırır ve adrenal krizi tetikleyebilir.
Miksödem komasında hipotermi nasıl yönetilir?
Pasif yeniden ısıtmayla (battaniyeler, sıcak oda); aktif dış ısıtma vazodilatasyona ve kollapsa yol açabilir.
Miksödem koması için hangi elektrolit bozukluğu tipiktir?
Serbest su klirensinin azalmasına bağlı hiponatremi.
Miksödem komasının en sık tetikleyicisi nedir?
Enfeksiyon, özellikle pnömoni; çoğu zaman soğuğa maruziyet veya sedatif ilaçlarla birlikte.
Semiyolojide
İlgili hastalıklar
- Hipotiroidi
- Adrenal yetmezlik
- Adrenal kriz
- Sepsis ve septik şok
- Kalp yetmezliği
- Tiroid fırtınası
- Hipoglisemi (insüline bağlı olanlar dahil)
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Hypothyroidism (MedlinePlus Medical Encyclopedia (U.S. National Library of Medicine), 2024); Myxedema Coma (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2023).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.