Pnömotoraks sendromu
- Sendrom
Akciğer ile göğüs duvarı arasında hava: akciğer söner, o taraf boş ses verir ve solunum duyulmaz.
3B olarak görün: Plevra · Trakea (soluk borusu)
Nedir
Pnömotoraks, plevra boşluğunda hava bulunmasıdır; negatif basıncı ortadan kaldırır ve akciğerin sönmesine yol açar. Spontan (uzun boylu, zayıf gençlerde primer veya akciğer hastalığına sekonder), travmatik ya da iyatrojenik olabilir. Tansiyon pnömotoraksı klinik olarak tanı konan bir acil durumdur: venöz dönüşü engeller ve şoka yol açar.
Temel bulgular
- Küçük bir pnömotoraksta muayene neredeyse normal olabilir.
- Trakea deviasyonu tansiyonun geç bir bulgusudur; hipotansiyon ve sıkıntı daha önce ortaya çıkar.
Fizyopatoloji
- Negatif plevral basınç akciğeri duvara yapışık tutar; hava girdiğinde akciğer kendi elastikiyetiyle geri çekilir.
- Akciğer ile duvar arasındaki hava titreşimi ve sesi sönümler, perküsyonu hiperrezonan yapar.
- Tansiyonda kapak etkisi her solukta havanın girmesine izin verir ama çıkış yolu bırakmaz: basınç artar, mediastini iter ve venae cavae'yi sıkıştırır.
- Primer pnömotoraks genellikle apekslerdeki küçük subplevral blep'lerin yırtılmasından kaynaklanır.
| İnspeksiyon | Palpasyon (fremitus) | Perküsyon | Oskültasyon |
|---|---|---|---|
| Basit: taraf az hareket eder, ekspansiyon ↓; trakea orta hatta | Azalmış veya alınamayan fremitus | Hiperrezonans veya timpanizm | Azalmış veya alınamayan solunum sesleri; ses iletimi yok |
| Tansiyon: taraf dolgun, boyun venleri dolgun; trakea karşı tarafa | Alınamayan fremitus | Timpanizm | Alınamayan solunum sesleri; taşikardi ve hipotansiyon |
Sık nedenler
- Primer spontan: bilinen akciğer hastalığı olmayan gençlerde.
- Sekonder spontan: KOAH, astım, tüberküloz, kistik fibroz, Pneumocystis pnömonisi.
- Travmatik: kot kırıkları, penetran yaralanmalar, yelken göğüs.
- İyatrojenik: santral venöz kateter, biyopsi, torasentez, pozitif basınçlı ventilasyon.
Doğrulayan tetkikler
- Akciğer grafisi: ötesinde akciğer damar izi bulunmayan bir visseral plevra çizgisi.
- Akciğer ultrasonu: akciğer kaymasının olmaması ve akciğer noktası (lung point); yatak başında hızlıdır.
- Şüpheli olgularda veya blep aramak için BT.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Hangi perküsyon ve oskültasyon bulguları pnömotoraksı gösterir?
Etkilenen tarafta azalmış veya alınamayan solunum sesleri ve alınamayan fremitus ile birlikte hiperrezonans veya timpanizm.
Tansiyon pnömotoraksında trakea hangi yöne kayar?
Pnömotoraksın olduğu taraftan uzağa.
Tansiyon pnömotoraksı neden hipotansiyona yol açar?
Yüksek intratorasik basınç mediastini iter ve venae cavae'yi sıkıştırarak venöz dönüşü keser (obstrüktif şok).
Primer spontan pnömotoraksın tipik hastası kimdir?
Bilinen akciğer hastalığı olmayan, genç, uzun boylu, zayıf, sıklıkla sigara içen bir erkek.
3B olarak görün
Durgical'ın 3B anatomisinde bulunduğu yapılar.
İlişkili konular
- Plöropulmoner sendromlar: bilinmesi gereken karşılaştırma tablosu
- Göğüs perküsyonu: rezonans, matite ve hiperrezonans
- Plevral efüzyon sendromu
- Solunum sıkıntısı ve solunum yetmezliği: bulgular
- Juguler venöz basınç ve venöz nabız
İlişkili hastalıklar
Klinik muayeneye dair eğitim amaçlı içeriktir; eğitici gözetiminde öğrenilir ve uygulanır. Bir sağlık profesyonelinin değerlendirmesinin yerini tutmaz ve kendi kendine tanı koymak için kullanılmaz.
Kaynaklar: Collapsed lung (pneumothorax) (MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 2024); Breath sounds: MedlinePlus Medical Encyclopedia (MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 2024).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.