Korneal abrazyon ve oküler yabancı cisim
Gözün saydam ön yüzünde bir çizik ya da ona yapışmış küçük bir partikül. Çok ağrır, ancak çoğu uygun bakımla birkaç günde iyileşir.
Nedir
Bir çizik (tırnak, dal, kontakt lens) ya da kornea üzerinde veya göz kapağı altında küçük bir yabancı cisim nedeniyle korneal epitelin bir bölümünün kaybıdır. Acil servislerde en sık görülen göz sorunlarından biridir.
Kimleri etkiler
Her yaşta çok sıktır; özellikle genç erişkinlerde, metal taşlayan, kaynak yapan veya delen işçilerde, tarım işçilerinde ve kontakt lens kullananlarda. Kolombiya'nın tarım bölgelerinde bitkisel materyalle yaralanmalar fungal keratit riskini artırır.
Nedenler
- Doğrudan çizik: tırnak, dal veya yaprak, makyaj fırçası, kâğıt
- Çoğu zaman taşlama, çekiçleme veya rüzgârdan kaynaklanan metal, tahta, cam veya kum partikülleri
- Çok uzun süre takılan veya yanlış yerleştirilen kontakt lensler
- Üst göz kapağı altında bir partikül varken gözü ovuşturmak
Risk faktörleri
- Koruyucu gözlük olmadan metal, tahta veya elektrikli aletlerle çalışmak
- Tarım işleri ve rüzgârlı havada açık hava etkinlikleri
- Kontakt lens kullanımı, özellikle gece boyunca
- Küçük çocuklar ve temas sporları
Patofizyoloji
Kornea vücutta en yoğun innerve olan dokudur; bu nedenle küçük bir epitel defekti bile şiddetli ağrı, sulanma ve göz kapaklarında spazma yol açar. Sağlıklı epitel küçük defektlerin üzerine kayarak bir ile üç gün içinde onları örter. Kalmış bir yabancı cisim, özellikle demir partikülü, bir pas halkası bırakır ve yüzeyi enfeksiyona açık tutar; organik materyal ve kontakt lensler bakteriyel (Pseudomonas dahil) veya fungal keratiti kolaylaştırır.
Belirti ve bulgular
- Göz kırpmakla artan keskin göz ağrısı ve yabancı cisim hissi
- Sulanma ve kırmızı göz
- Işığa duyarlılık (fotofobi)
- Defekt santral ise bulanık görme
- Göz kapaklarında spazm (blefarospazm)
Tanı
- Klinik
- Önce görme keskinliği, ardından topikal anestezikle muayene, üst göz kapağının everte edilmesi ve defekti yeşil gösteren kobalt mavisi ışık altında floresein boyaması. Dikey çizgisel çizikler üst göz kapağı altında bir partikülü düşündürür.
- Tetkikler
- Genellikle gerekmez. İnfiltrat veya ülser varsa korneal kazıntı kültürü.
- Görüntüleme
- Biyomikroskopi (yarık lamba) muayenesi. Göz içi metalik yabancı cisimden şüphelenildiğinde orbita BT'si (metal olabilecekse MR'dan kaçınılır).
Ayırıcı tanı
- Enfeksiyöz keratit veya korneal ülser
- Açık glob yaralanması veya göz içi yabancı cisim
- Kimyasal göz yaralanması
- Herpes simpleks keratiti (dallanan dendritik lezyon)
- Ağrılı kırmızı gözün diğer nedenleri olarak akut açı kapanması glokomu, konjonktivit ve ön üveit
Tedavinin amacı
Yabancı cismi çıkarmak, ağrıyı gidermek, epitel iyileşirken enfeksiyonu önlemek ve göz hekimi gerektiren yaralanmaları (açık glob, enfeksiyon, derin veya kalmış partiküller) tanımak.
Tedavi
- Girişim
- Topikal anesteziden sonra yüzeyel yabancı cismin irigasyon, nemli pamuklu çubuk veya biyomikroskop altında ince bir iğneyle çıkarılması; pas halkası eğitimli personel tarafından frezle (burr) temizlenebilir.
- Medikal
- İyileşene kadar topikal antibiyotik damla veya pomad (kontakt lens kullananlarda Pseudomonas'ı kapsayan), oral analjezikler ve ağrı için bazen sikloplejik damlalar.
- Konservatif
- Kapama genellikle önerilmez; göz iyileşene kadar kontakt lens takılmaz. Topikal anestezikler iyileşmeyi yavaşlattığı ve komplikasyonları maskelediği için evde kullanım amacıyla verilmez.
- İzlem
- Büyük, santral veya kontamine abrazyonlarda 24–48 saat içinde kontrol; hemşirelik eğitimi damla uygulama tekniğini, uyarı belirtilerini ve koruyucu gözlüğü kapsar.
Komplikasyonlar
- Bakteriyel veya fungal keratit ve korneal ülser
- Tekrarlayan korneal erozyon sendromu (aylar sonra, uyanınca ağrı)
- Görmeyi etkileyen korneal skar
- Endoftalmi veya sideroz ile birlikte gözden kaçmış göz içi yabancı cisim
Prognoz
Basit abrazyonların çoğu bir ile üç gün içinde sekelsiz iyileşir. Enfeksiyon, santral skar veya penetran yaralanmada prognoz daha kötüdür.
Korunma
- Taşlama, çekiçleme, kaynak veya elektrikli alet kullanımı sırasında koruyucu gözlük
- İyi kontakt lens hijyeni ve onaylanmadıkça gece boyunca kullanmamak
- Spor ve tarım işlerinde göz koruması
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Korneal abrazyonu hangi test gösterir ve nasıl görünür?
Kobalt mavisi ışık altında floresein boyaması: epiteli olmayan alan yeşil boyanır.
Kornea üzerindeki dikey çizgisel çizikler neyi düşündürür?
Üst göz kapağı altında sıkışmış, kapak everte edilerek bulunan bir yabancı cismi.
Kontakt lens kullananlarda korneal abrazyonda hangi mikroorganizma özellikle endişe vericidir?
Pseudomonas aeruginosa; bu nedenle onu kapsayan antibiyotikler kullanılır ve kapamadan kaçınılır.
Korneal abrazyondan sonra topikal anestezikler neden evde kullanım için verilmez?
Tekrarlayan kullanım epitel iyileşmesini geciktirir, korneaya zarar verebilir ve enfeksiyona bağlı artan ağrıyı gizler.
Metalik göz içi yabancı cismi araştırmak için hangi görüntüleme seçilir?
Orbita BT'si; ferromanyetik bir parça yer değiştirip gözü yaralayabileceği için MR'dan kaçınılır.
Bu hastalıkta kullanılan ilaçlar
İlgili hastalıklar
- Kimyasal göz yaralanması
- Keratit ve korneal ülser
- Konjonktivit
- Endoftalmi
- Üveit
- Akut açı kapanması glokomu
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Corneal injury: MedlinePlus Medical Encyclopedia (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2026); Eye emergencies: MedlinePlus Medical Encyclopedia (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.