Retina dekolmanı !
Retina dekolmanı, gözün arkasındaki ışığa duyarlı tabaka olan retinanın yerinden ayrılmasıdır; görmeyi tehdit eder ve acildir.
Güncellendi 2026-10-29
İlgili yapılar
Ne olduğunu görmek ve 3D açmak için birine dokunun.
- Retina
- Vitreus (corpus vitreum)
- Makula (macula lutea)
- Koroid (choroidea)
- Optik disk (discus nervi optici)
- Sklera
- Lens (göz merceği)
Nedir
Nörosensoriyel retinanın alttaki retina pigment epitelinden ayrılmasıdır; bu durum retinanın koroidden gelen beslenmesini keser. Özellikle makula ayrılmadan önce görmeyi tehdit eden bir acildir.
Kimleri etkiler
En sık orta yaşlı ve yaşlı erişkinlerde ve yüksek miyoplarda görülür. Genç hastalarda göz travması ve geçirilmiş göz cerrahisi sık nedenlerdir.
Nedenler
- Regmatojen: retinadaki bir yırtık veya delik sıvının retina altına geçmesine izin verir (en sık)
- Traksiyonel: fibrovasküler membranlar retinayı çekerek ayırır (proliferatif diyabetik retinopati)
- Eksüdatif: yırtık olmadan retina altında sıvı birikir (inflamasyon, tümör, ağır hipertansiyon, preeklampsi)
Risk faktörleri
- Yüksek miyopi
- Yaşla birlikte arka vitreus dekolmanı
- Geçirilmiş katarakt cerrahisi
- Göz travması
- Periferik retinada latis dejenerasyonu
- Diğer gözde dekolman veya aile öyküsü
- Proliferatif diyabetik retinopati
Patofizyoloji
Yaşla birlikte vitreus sıvılaşır ve retinadan ayrılır. Sıkıca yapışık olduğu yerlerde traksiyon retinayı yırtabilir; sıvılaşmış vitreus bu yırtıktan geçerek retinayı kaldırır. Ayrılan fotoreseptörler koroidden beslenemez ve zamanla dejenere olur; makula tutulduğunda merkezi görme azalır.
Sınıflandırma
- Regmatojen, traksiyonel veya eksüdatif (seröz)
- Makula yapışık (macula-on) veya makula ayrık (macula-off)
Belirti ve bulgular
- Ani yeni uçuşan cisimler
- Işık çakmaları (fotopsi)
- Görme alanında yayılan gölge veya perde
- Makula ayrıldığında merkezi görme kaybı
- Ağrısızdır
Tanı
- Klinik
- İndirekt oftalmoskopi ve skleral depresyonla dilate fundus muayenesi kalkmış retinayı ve yırtıkları gösterir. Ön vitreusta pigment hücreleri (tütün tozu) bir yırtığı düşündürür. Görme keskinliği ve görme alanı belgelenir.
- Tetkikler
- Rutin laboratuvar testi yoktur. Eksüdatif dekolmanda testler altta yatan inflamatuvar, enfeksiyöz veya sistemik nedeni araştırır.
- Görüntüleme
- Görüş katarakt veya hemoraji nedeniyle engellendiğinde B-mod oküler ultrasonografi. Optik koherens tomografi makulanın yapışık olup olmadığını gösterir.
Ayırıcı tanı
- Yırtık olmadan arka vitreus dekolmanı
- Retinoskizis
- Vitreus hemorajisi
- Koroid dekolmanı
- Migren aurası (uçuşan cisim olmadan ışık çakmaları)
Tedavinin amacı
Görmeyi korumak için tüm retina yırtıklarını kapatmak ve retinayı mümkün olduğunca erken, ideal olarak makula ayrılmadan önce yeniden yatıştırmak.
Tedavi
- Girişim
- Dekolman olmayan bir retina yırtığı çevresinde lazer retinopeksi veya kriyoterapi; retinayı mühürleyen ve dekolmanı önleyen bir skar oluşturur.
- Girişim
- Pnömatik retinopeksi: göze enjekte edilen gaz kabarcığı retinayı geri iter, ardından lazer veya kriyoterapi uygulanır; özel baş pozisyonu gerektirir.
- Cerrahi
- Dekolmanın tipine ve yaygınlığına göre seçilen skleral çökertme (buckle) veya gaz ya da silikon yağı tamponadıyla pars plana vitrektomi.
- Medikal
- Eksüdatif dekolman: nedenin tedavisi (inflamasyon, tümör, hipertansiyon); cerrahi genellikle gerekmez.
- İzlem
- Yeni yırtıklar veya yeniden dekolman açısından izlem ve diğer gözün muayenesi.
Komplikasyonlar
- Merkezi veya periferik görmenin kalıcı kaybı
- Proliferatif vitreoretinopati (skarlaşma) ve yeniden dekolman
- Vitrektomi sonrası katarakt
- Gaz veya silikon yağı sonrası göz içi basıncında artış
- Diğer gözde dekolman
Prognoz
Dekolmanların çoğu cerrahiyle yeniden yatıştırılabilir. Son görme düzeyi başlıca makulanın tutulup tutulmadığına ve ne kadar süre tutulduğuna bağlıdır; hızla onarılan makula yapışık dekolmanlar en iyi sonucu verir.
Korunma
- Yeni uçuşan cisimler veya ışık çakmalarından sonra acil muayene
- Semptomatik retina yırtıklarının tedavisi
- Temas sporlarında ve riskli işlerde koruyucu gözlük
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Hangi belirti üçlüsü regmatojen retina dekolmanını düşündürür?
Ağrı olmadan ani uçuşan cisimler, ışık çakmaları ve görme alanında yayılan gölge ya da perde.
Retina dekolmanının üç tipi nedir?
Regmatojen (bir yırtık yoluyla), traksiyonel (membranlarla çekilme) ve eksüdatif (yırtık olmadan sıvı).
Retina dekolmanında makulanın durumu neden önemlidir?
Makula hâlâ yapışıksa acil onarım merkezi görmeyi koruyabilir; makula ayrıldığında görsel sonuç daha kötüdür.
Yoğun bir katarakt veya hemoraji retinanın görülmesini engellediğinde hangi test kullanılır?
B-mod oküler ultrasonografi.
Hangi kırma kusuru retina dekolmanı için önemli bir risk etkenidir?
Yüksek miyopi; çünkü uzun gözde periferik retina daha incedir ve vitreus değişiklikleri daha erken gelişir.
İlgili hastalıklar
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Retinal Detachment (StatPearls (NCBI Bookshelf), 2024).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.
