Hipertansif acil: hedef organ bulguları
- Sendrom
Çok yüksek kan basıncı beyne, gözlere, kalbe, aorta veya böbreğe zarar vermeye başladığında acil durumdur; muayene bu hasarı arar.
3B olarak görün: Retina · Böbrekler (renes) · Sol ventrikül (ventriculus sinister) · Torasik aorta (aorta thoracica)
Nedir
Hipertansif acil, genellikle 180/120 mmHg veya üzerindeki ciddi bir kan basıncı yükselmesinin akut hedef organ hasarıyla birlikte olmasıdır. Akut hasar yoksa ciddi kontrolsüz hipertansiyondur (eskiden 'hipertansif ivedi durum'). Acili tanımlayan tek başına sayı değil, hasardır.
Temel bulgular
- Beyin: şiddetli baş ağrısı, kusma, konfüzyon, nöbetler, görme bozukluğu (hipertansif ensefalopati); fokal defisit (inme).
- Gözler: bulanık görme; fundusta kanamalar, yumuşak eksüdalar (pamuk atkısı lekeleri) veya papil ödemi.
- Kalp: göğüs ağrısı (akut koroner sendrom), rallerle birlikte dispne (akut akciğer ödemi).
- Aort: yırtılır tarzda sırt ağrısı, kollar arasında basınç farkı. Böbrek: oligüri, hematüri, proteinüri, yükselen kreatinin.
- Gebelik: baş ağrısı, görme değişikliği, epigastrik ağrı veya nöbetlerle birlikte 160/110 mmHg veya üzeri basınç: ağır preeklampsi veya eklampsi.
Fizyopatoloji
- Çok yüksek basınç serebral ve renal akımın otoregülasyonunu aşar: beyin ödemi, arteriyollerde fibrinoid nekroz, kanamalar.
- Sol ventrikül çok yüksek bir ardyükle karşılaşır: iskemi ve akut akciğer ödemi.
- Aort duvarı daha fazla gerilim altındadır: diseksiyon riski.
- Arteriyolar değişiklikler retinada görülür: alev şeklinde kanamalar, yumuşak eksüdalar ve papil ödemi.
Sık nedenler
- Antihipertansif tedavinin bırakılması, en sık neden.
- Renovasküler hipertansiyon, akut glomerülonefrit, kronik böbrek hastalığı.
- Kokain, amfetaminler, klonidin veya beta blokerlerin ani kesilmesi; feokromositoma.
- Preeklampsi ve eklampsi.
Doğrulayan tetkikler
- Ölçümü uygun manşonla, her iki kolda, hasta istirahatteyken doğrulayın.
- Kreatinin, tam idrar tahlili, elektrolitler, periferik yaymayla tam kan sayımı (mikroanjiyopatik hemoliz), troponin, EKG.
- Fundoskopi; nörolojik bulgular varsa beyin BT; diseksiyondan şüpheleniliyorsa BT anjiyografi.
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
Hipertansif acili, acil olmayan ciddi hipertansiyondan ayıran nedir?
Akut hedef organ hasarı (beyin, göz, kalp, aort, böbrek); tek başına sayı bunu tanımlamaz.
Hangi fundus bulguları ağır hipertansif retinopatiyi gösterir?
Alev şeklinde kanamalar, yumuşak eksüdalar ve papil ödemi.
Hangi belirtiler hipertansif ensefalopatiyi düşündürür?
Şiddetli baş ağrısı, kusma, konfüzyon, görme bozukluğu ve nöbetler.
3B olarak görün
Durgical'ın 3B anatomisinde bulunduğu yapılar.
İlişkili konular
- Kan basıncı ölçümü
- Fundoskopi: optik disk, papilödem ve retinopati
- Göğüs ağrısı: iskemik, perikardiyal, plevral ve diğer paternler
- Kalp yetersizliği sendromu: sol ve sağ kalp bulguları
İlişkili hastalıklar
- Hipertansif acil durum ve hipertansif ivedi durum
- Arteriyel hipertansiyon
- Aort diseksiyonu
- İskemik inme
- Renovasküler hipertansiyon (renal arter stenozu)
- Hipertansif kalp hastalığı
Klinik muayeneye dair eğitim amaçlı içeriktir; eğitici gözetiminde öğrenilir ve uygulanır. Bir sağlık profesyonelinin değerlendirmesinin yerini tutmaz ve kendi kendine tanı koymak için kullanılmaz.
Kaynaklar: Malignant hypertension: MedlinePlus Medical Encyclopedia (MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 2026); Chest pain: MedlinePlus Medical Encyclopedia (MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.