İnce bağırsakta bakteri aşırı çoğalması (SIBO)

İnce bağırsakta, genellikle gıdanın yavaş ilerlemesi veya anatominin değişmesi nedeniyle çok fazla bakteri çoğalır. Şişkinlik, ishal ve emilim bozukluğu yapar.

Güncellendi 1 Kas 2026

Nedir

İnce bağırsaktaki bakterilerin sayısının veya türünün, genellikle normal koruyucu mekanizmaların bozulması nedeniyle anormal derecede yüksek olduğu bir durumdur. Bakteriler gıdaları fermente eder ve sindirim ile emilimi bozarak şişkinliğe, ishale ve besin eksikliklerine yol açar.

3B'de görün

Kimleri etkiler

Testler kusursuz olmadığından sıklığı belirsizdir. Yaşlı erişkinlerde, karın cerrahisinden sonra ve diyabet ya da sistemik skleroz gibi motilite bozukluğu olan kişilerde daha sıktır. Latin Amerika'da kronik ishal ve malnütrisyonu olan hastalarda sıklıkla düşünülür.

Nedenler

Yavaş transit (motilite bozuklukları): diyabetik nöropati, sistemik skleroz, amiloidoz, hipotiroidi, opioid kullanımı
Yapısal değişiklikler: cerrahi kör halkalar, ince bağırsak divertikülleri, darlıklar, fistüller, parsiyel obstrüksiyon
Düşük mide asidi: atrofik gastrit, uzun süreli proton pompası inhibitörleri, mide cerrahisi
Rezeksiyon sonrası ileoçekal valvün kaybı
Azalmış bağışıklık veya pankreas yetmezliği; siroz

Risk faktörleri

İleri yaş
Geçirilmiş mide veya bağırsak cerrahisi (Billroth II, ileoçekal rezeksiyon)
Otonom nöropatiyle birlikte diabetes mellitus
Sistemik skleroz
Darlıklarla seyreden Crohn hastalığı
Uzun süreli asit baskılanması veya opioidler

Patofizyoloji

Mide asidi, peristaltizm (göç eden motor kompleks), ileoçekal valv ve bağışıklık normalde ince bağırsakta bakteri sayısını düşük tutar. Bunlar yetersiz kaldığında kolon tipi bakteriler çoğalır. Bakteriler safra asitlerini dekonjuge ederek yağ malabsorpsiyonuna ve yağlı dışkıya; B12 vitaminini tüketerek eksikliğe; karbonhidratları gaza fermente ederek şişkinliğe yol açar ve fırçamsı kenarı hasarlar. Bakteriler folat da ürettiğinden serum folatı sıklıkla normal veya yüksektir.

Belirti ve bulgular

Şişkinlik ve karında distansiyon (en sık)
Aşırı gaz ve gaz çıkarma
İshal, bazen yağlı (steatore)
Karında rahatsızlık
Kilo kaybı ve yorgunluk
Uzun süreli olgularda B12 vitamini eksikliğine bağlı nöropati veya anemi

Tanı

Klinik: Şişkinliği ve ishali olan, geçirilmiş cerrahi, diyabet, sistemik skleroz veya asit baskılanması gibi yatkınlaştırıcı bir durumu bulunan kişide düşünülür.
Tetkikler: Glukoz veya laktüloz hidrojen nefes testi olağan non-invaziv testtir. Endoskopide alınan ince bağırsak aspiratının kültürü referans standarttır. Kan testleri: normal veya yüksek folatla birlikte düşük B12 vitamini, yağda çözünen vitamin eksiklikleri, düşük albümin. Yalnızca antibiyotiklere yanıt ana test olarak kullanılmamalıdır.
Görüntüleme: Kontrastlı çalışmalar, BT veya MR enterografi anatomik bir nedeni (divertiküller, darlıklar, kör halka) araştırır.

Ayırıcı tanı

İrritabl bağırsak sendromu
Çölyak hastalığı
Laktoz intoleransı
Ekzokrin yetmezlikle birlikte kronik pankreatit
Giardiyazis
Crohn hastalığı

Tedavinin amacı

Bakteri aşırı çoğalmasını azaltmak, altta yatan nedeni düzeltmek ve beslenme eksikliklerini yerine koymak.

Tedavi

Medikal: Aerobik ve anaerobik bakterileri kapsayan bir oral antibiyotik kürü (örneğin rifaksimin, metronidazol veya amoksisilin-klavulanat); belirtiler tekrarlarsa kürler tekrarlanabilir veya dönüşümlü uygulanabilir.
Medikal: B12 vitamini, yağda çözünen vitaminler ve diğer eksikliklerin yerine konması; motilite bozukluklarında prokinetik ilaçlar yardımcı olabilir.
Yaşam tarzı: Gazı azaltmak ve beslenmeyi iyileştirmek için fermente olabilen karbonhidratlar ve lif açısından daha düşük, enerjinin daha büyük kısmının yağdan sağlandığı bir diyet.
Cerrahi: Mümkünse anatomik nedenin düzeltilmesi (kör halka revizyonu, darlık onarımı).
İzlem: Kilo, dışkılama düzeni ve vitamin düzeylerinin izlenmesi; asit baskılanmasının veya opioidlerin kesilip kesilemeyeceğinin gözden geçirilmesi.

Komplikasyonlar

B12 vitamini eksikliği (megaloblastik anemi, nöropati)
A, D, E ve K vitamini eksikliği (gece körlüğü, kemik kaybı, kanama)
Malnütrisyon ve kilo kaybı
Kısa bağırsak sendromunda D-laktik asidoz (konfüzyon, peltek konuşma)

Prognoz

Belirtiler genellikle antibiyotiklerle düzelir; ancak altta yatan neden düzeltilemediğinde nüks sıktır ve bazı hastalar tekrarlayan kürler gerektirir.

Korunma

Gereksiz uzun süreli asit baskılanmasından kaçınmak
Diyabette iyi glisemik kontrol
Bağırsak cerrahisi planlanırken kör halkalardan kaçınmak

Kendinizi sınayın

Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.

SIBO'da hangi vitamin paterni klasiktir?

Normal veya yüksek folatla birlikte düşük B12 vitamini (bakteriler B12'yi kullanır ve folat üretir).

Olağan non-invaziv tanı testi nedir?

Glukoz veya laktüloz hidrojen nefes testi.

Hastalarda neden yağlı dışkı olur?

Bakteriler safra asitlerini dekonjuge eder; böylece misel oluşumu ve yağ emilimi bozulur.

Üç yatkınlaştırıcı durum nedir?

Cerrahi sonrası kör halka, motilitesi bozuk diyabet veya sistemik skleroz ve düşük mide asidi (atrofik gastrit veya proton pompası inhibitörleri).

İlgili hastalıklar

Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.

Kaynaklar: Small Intestinal Bacterial Overgrowth (SIBO) - Gastroenterology - MSD Manual Professional Edition (MSD Manual Professional Edition, 2024).

← Tüm hastalıklar

Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir

Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.