Mitral kapak prolapsusu
Kalp kasılırken mitral kapağın bir veya iki yaprakçığı geriye, sol atriyuma doğru kabarır. Genellikle zararsızdır, ancak kaçağa yol açabilir.
Nedir
Mitral kapak prolapsusu (MVP), bir veya iki mitral yaprakçığın sistolde mitral anulus düzleminin 2 mm'den fazla üzerine, sol atriyuma doğru yer değiştirmesidir. Genellikle yaprakçıkların ve korda tendineaların miksomatöz dejenerasyonundan kaynaklanır. Çoğu kişide semptom yoktur, ancak bazılarında ilerleyici mitral yetersizlik gelişir.
Kimleri etkiler
Genel nüfusun yaklaşık %2–3'ünü etkiler ve yüksek gelirli ülkelerde cerrahi gerektiren primer mitral yetersizliğin en sık nedenidir. Her iki cinsiyette de görülür; ağır yetersizlik yaşlı erkeklerde daha sıktır.
Nedenler
- Primer (miksomatöz) dejenerasyon, bazen ailesel
- Yaşlı erişkinlerde fibroelastik yetersizlik (ince yaprakçıklar, korda rüptürü)
- Bağ dokusu hastalıkları: Marfan sendromu, Ehlers-Danlos sendromu, osteogenezis imperfekta
- Erişkin tip polikistik böbrek hastalığıyla birliktelik
Risk faktörleri
- Ailede MVP öyküsü
- Bağ dokusu hastalıkları
- İnce vücut yapısı, pektus ekskavatum ve düz sırt sendromu (birliktelikler)
Patofizyoloji
Miksomatöz değişiklik yaprakçıkları ve korda tendineaları kalınlaştırır ve uzatır. Sistolde fazla dokulu yaprakçıklar sol atriyuma doğru şişer ve koaptasyon bozulursa mitral yetersizlik ortaya çıkar. Sol ventrikül hacmini azaltan her şey (ayağa kalkma, Valsalva) prolapsusun daha erken oluşmasına yol açar; hacmi artırmak (çömelme) onu geciktirir. Korda rüptürü ani ağır yetersizliğe yol açabilir (flail yaprakçık).
Sınıflandırma
- Klasik (yaprakçık kalınlığı en az 5 mm) ve klasik olmayan MVP
- Mitral yetersizlikle birlikte veya yetersizlik olmadan (hafif, orta, ağır)
- Barlow hastalığı (yaygın miksomatöz fazla doku) ve fibroelastik yetersizlik
Belirti ve bulgular
- Genellikle yoktur; sıklıkla muayenede veya ekokardiyografide saptanır
- Erken atımlar veya aritmilere bağlı çarpıntı
- Atipik göğüs ağrısı, yorgunluk veya anksiyete (MVP'nin neden olduğu açık değildir)
- Belirgin yetersizlik geliştiğinde dispne ve egzersiz kapasitesinde azalma
- Oskültasyon: apekste mezosistolik klik, sıklıkla ardından geç sistolik üfürüm
Tanı
- Klinik
- Apekste geç sistolik üfürümle birlikte veya üfürüm olmadan mezosistolik klik. Valsalva veya ayağa kalkmayla klik daha erken gelir ve üfürüm uzar; çömelme veya el sıkmayla klik daha geç duyulur.
- Tetkikler
- EKG sıklıkla normaldir; erken atımlar veya nonspesifik ST-T değişiklikleri görülebilir. Çarpıntı veya senkopta ambulatuvar EKG.
- Görüntüleme
- Tanı testi transtorasik ekokardiyografidir: prolapsusu doğrular, yaprakçık kalınlığını ölçer, yetersizliği ve sol ventrikül boyutunu ve fonksiyonunu derecelendirir. Onarımı planlamak için transözofageal ekokardiyografi; seçilmiş hastalarda ventriküler fibrozis için kardiyak MR.
Ayırıcı tanı
- Mitral yetersizliğin diğer nedenleri (romatizmal, iskemik, fonksiyonel)
- Hipertrofik kardiyomiyopati (üfürüm Valsalva ile o da artar)
- Triküspit kapak prolapsusu
- Çarpıntı ve göğüs ağrısı nedeni olarak anksiyete veya panik bozukluğu
Tedavinin amacı
Komplike olmayan prolapsusu olan hastalara güvence vermek, yetersizliği zaman içinde izlemek ve geri dönüşsüz sol ventrikül hasarı oluşmadan kapağı onarmak.
Tedavi
- Yaşam tarzı
- Hastaların çoğunda güvence verme ve eğitim; genellikle normal aktiviteye izin verilir; kafein ve uyarıcıların azaltılması çarpıntıya yardımcı olabilir.
- Medikal
- Semptomatik çarpıntı için beta blokerler; atriyal fibrilasyon veya kalp yetersizliği geliştiğinde kalp yetersizliği tedavisi ve antikoagülasyon.
- Cerrahi
- Ağır semptomatik yetersizlikte veya sol ventrikül disfonksiyonu ya da dilatasyonu, yeni atriyal fibrilasyon veya pulmoner hipertansiyonla birlikte asemptomatik ağır yetersizlikte mitral kapak onarımı (replasmana tercih edilir).
- Girişim
- Cerrahi riski yüksek ağır yetersizliği olan hastalarda transkateter kenardan kenara onarım.
- İzlem
- Yetersizliğin ağırlığına göre periyodik ekokardiyografi; iyi diş hijyeni. Yalnızca MVP için rutin endokardit profilaksisi önerilmez.
Komplikasyonlar
- İlerleyici mitral yetersizlik ve kalp yetersizliği
- Akut ağır yetersizlikle birlikte korda rüptürü
- Atriyal fibrilasyon
- Enfektif endokardit
- Ventriküler aritmiler ve nadir ani ölüm («aritmik MVP»)
Prognoz
Çoğu kişi için mükemmeldir ve yaşam beklentisi normaldir. Risk kalın yaprakçıklar, orta veya ağır yetersizlik, azalmış ventrikül fonksiyonu ve ileri yaşla artar. Erken kapak onarımı sağkalımı normale yakın düzeye getirir.
Korunma
- Primer MVP'yi önlemenin bir yolu yoktur
- Kötüleşen yetersizliği erken saptamak için düzenli izlem
- Endokardit riskini azaltmak için iyi ağız hijyeni
Kendinizi sınayın
Cevabı düşünün, sonra görmek için soruya dokunun.
MVP'de klasik oskültasyon bulgusu nedir?
Apekste mezosistolik klik, sıklıkla ardından geç sistolik üfürüm.
Valsalva veya ayağa kalkmayla klike ne olur?
Sol ventrikül hacmi azaldığı için daha erken duyulur ve üfürüm uzar.
MVP'nin çoğunun altında yatan patolojik değişiklik hangisidir?
Yaprakçıkların ve korda tendineaların miksomatöz dejenerasyonu.
MVP ile klasik olarak hangi bağ dokusu hastalığı birliktedir?
Marfan sendromu (ayrıca Ehlers-Danlos).
MVP'ye bağlı ağır yetersizlikte tercih edilen cerrahi tedavi nedir?
Mitral kapak onarımı.
Semiyolojide
- Kapak üfürümleri: bilinmesi gereken tablo
- Dinamik oskültasyon: Valsalva, çömelme, ayağa kalkma ve el sıkma
İlgili hastalıklar
- Mitral yetersizlik
- Marfan sendromu
- Enfektif endokardit
- Atriyal fibrilasyon
- Kalp yetmezliği
- Ventriküler taşikardi
- İskemik inme
Eğitim amaçlı bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Herhangi bir belirtide bir sağlık profesyoneline başvurun.
Kaynaklar: Mitral valve prolapse (MedlinePlus, US National Library of Medicine, 2026).
Bir hata mı buldunuz?Topluluk için sürekli geliştiriyoruz. Neyin yanlış olduğunu bize yazın, ekibimiz inceleyecek.Hata bildir
Temsili modeldir, yalnızca eğitim amaçlıdır.